AKERBELTZ
ARRUIT
ATARRABI - AXULAR
BASAJAUN - ANXO
BEHIGORRI - ZEZENGORRI
EATE
EGUZKI eta ILARGI
ETSAI
GAIZKINE
GAUARGI
GAUEKO
HERENSUGE
INGUMA
IRATXOAK - GORRITXIKIAK
IRELTXUAK
JENTILAK
LAMIAK
MAJU - SUGAAR - SUGOI
MAMURRAK - GALTZAGORRIAK
MARI
MATEO TXISTU
MIKELATS
MIROKUTANA
ODEI
OLENTZERO
ORTZI
SORGINAK
TARTALO - TORTO
Hasiera
BEHIGORRI edo ZEZENGORRI
Kobazuloetan bizi den izaki gaiztoa da. Behi edo zezen gorriaren itxura hartzen du eta Mariren etxeak zaintzen ditu.
Kortezubin, Santimamiñe, Sagastigorri eta Covairada kobazuloetatik gertu topa dezakegu Behigorri. Santimamiñe kobazuloan dago pintatuta.
Beste izen batzuk: Ahatxe, Ahatxegorri.
MAMURRAK - GALTZAGORRIAK
|
Mamurrek eta Prakagorriek gizakiei beren lan harrigarrietan laguntzen dieten ahaide txiki-txiki dira. Praka gorriak dituzte soinean, eta orraztokian ezkutatzen dira. Euren jabeari biraka-biraka hasten zaizkio oihu batean galdezka. Eta orain zer? Eta orain zer? Eta une batean betetzen dituzte nagusiaren aginduak, nahiz eta ikaragarrienak izan. |
|
Beste izen batzuk: Aidetikako (Saran); Aiharra, Haio (Lapurdin); Beste mutilak (Gernikan), Patuek (Muxika)...
ODEI
Ekaitza dagoenean tximistak eta trumoiak botatzen ditu.
MIROKUTANA
Txakur itxura daukan izakia da. Batez ere Oiartzunen azaltzen da.
ORTZI
Zeruan bizi den jainko honek ekaitzak sortzen ditu. Beste izen batzuk: Urtzi, Ost.
AIREGAIZTO
|
Izaki gaizto honek ekaitzak zuzentzen ditu, eta bere eragin txarretatik babesteko, etxe atarian eguzki-lorea edo ereinotz-adarrez egindako gurutzea jartzen ditugu. Hurritzaren adarrak jartzea edo aizkora bat gora begira jartzea ere ohikoa da. Lainogaixto eta Aidegaxto izenak ere hartzen ditu. |
|