Chapitro XV
La sisesma planeto esis dekople plu
vasta kam la kinesma, ed olu habitesis da olda viro, qua skribis granda libri.
- Ho ! Yen exploristo ! –lu klamis kande lu vidis la princeto.
La princeto sideskis apud la tablo e
repozis dum poka tempo. Lu tante multe voyajis !
- Deube vu venas ?
–dicis a lu la oldulo.
- Quo esas ta grosa libro
? –dicis la princeto- Quon vu facas hike ?
- Me esas geografo –dicis la oldulo.
- Quo esas geografo
?
- Geografo esas ciencisto qua savas
ube esas la oceani, la riveri, la urbi, la monti e la dezerti.
- To aspektas tre interesanta –dicis
la princeto-. Yen fine vera profesiono !
E lu regardis la cirkumaji di la
planeto di la geografo. Nulatempe lu vidis planeto tante majestoza.
- Vua planeto esas tre bela. Kad esas
oceani sur olu ?
- Ton me ne povas savar –dicis la
geografo.
- Ha ! –la
princeto deceptesis da ta respondo-. E ka monti ?
- Ton me ne povas savar –respondis la
geografo.
- E kad urbi, riveri e dezerti ?
- Anke ne ton me povas savar –dicis la
geografo.
- Ma vu esas geografo
!
- Korekte –dicis la geografo-, ma me ne esas
exploristo. Exploristi mankas a me. Geografo ne esas la persono qua inquestas
pri urbi, riveri, monti, oceani e dezerti. Geografo esas tro importanta por
vagadar, lu sempre esas en lua kontoro por aceptar la exploristi e questionar
informi a li e pose notar oli. E se ta informi pri la explorita loki, esas interesanta lore la geografo
inquesteskas pri la etiko di la exploristo.
- E por quo to ?
- Pro ke se exploristo mentias e lua
informi registragesas en libri de geografio, to produktos enorma dizastri. Anke
same eventus se exploristo esas ebria.
- Pro quo ?
–dicis la princeto.
- Pro ke la ebrii omnon vidas
duopligita. Lore la geografo registragus la existo de du monti en loko ube vere
nur esas un monto.
- Me konocas persono –dicis la
princeto- qua esus mala exploristo.
- To esas posibla. Do kande la etiko
di exploristo esas fidinda onu inquestas pri to quon lu deskovris.
- Onu vizitas la deskovrita loko ?
- No. To esas tro komplikita. Onu postulas
de la exploristo ke lu ofrez pruvi. Exemple, se onu deskovris granda monto lore
la exploristo devas montrar granda stoni.
La geografo subite ecitesis.
- Ma vu, vu venas de fora loko ! Lore vu esas exploristo !
Deskriptez vua planeto.
E la geografo apertis lua registro ed
akutigis lua krayono, nam unesme onu registragas la informi da la exploristi
per krayono, e se pose la exploristo montras pruvi lore onu povas registragar
definitive la informo per inko.
- Nu ?
- Ho ! Mea
planeto –dicis la princeto- ne esas tre interesiva, olu esas tre mikra. Me
havas tri volkani, du esas aktiva e un esas extingita, ma nulu savas quo
eventos future...
- Nulu savas quo eventos future...
–dicis la geografo.
- Me anke havas floro.
- La florin onu ne registragas –dicis
la geografo.
- Pro quo ?
Nulo esas plu bela kam flori !
- Pro ke la flori esas efemera.
- Quo esas “efemera”
?
- La libri pri geografio –dicis la
geografo- esas la maxim prizata e la maxim interesiva ek omna libri. Nulatempe
olua kontenajo esas desaktualigita, nam, exemple, tre rare monto chanjas de lua
plaso ad altra, od oceano perdas lua aquo. Ni, la geografi, nur skribas pri
eterna kozi.
- Ma la extingita volkani povas itere
esar aktiva –dicis la princeto-. Quo esas “efemera” ?
- Ke volkano esez aktiva od extingita
ne esas importanta por ni –dicis la geografo-. To quo esas importanta esas la
ipsa monto, e ta ne chanjas.
- Ma, quo esas “efemera” ? –itere dicis la princeto, qua nulatempe renuncis a
respondo de questiono da lu.
- La signifiko di “efemera” esas
“minacata de balda desaparo”.
- Ka mea floro esas minacata de balda desaparo ?
- Tote certe.
“Mea floro esas efemera –dicis a su la
princeto- ed olu nur havas quar dorni por defensar su kontre la mondo. E me
abandonis olu tote sola !”
Unesmafoye la princeto repentis pri
abandonir lua planeto, ma rapide lu kurajigis su e lu questionis:
- Quon vu konsilas a me vizitar?
- La planeto Tero –respondis la
geografo-. Olua famo esas bona...
E la princeto foriris a
Tero, meditante pri lua floro.
