Diccionario Español - Ido
Vortaro Hispana - Ido
Ir a la página
principal - Irar al precipua
pagino
Advertencia
Para el uso correcto de este diccionario es necesario conocer los prefijos y
desinencias de la lengua Ido, indispensables para la derivación o formación de
palabras. El uso adecuado de los prefijos y desinencias se muestra en los cursos de Ido accesibles desde la
página principal.
Acceso rápido a las letras
A
B
C D E F G H I J K L M N Ñ O P Q R S T U V W X Y Z
-
A
a, a, ad.
abad, abado.
abajo, (debajo de) sub; (en la parte inferior)
infre.
abanderado, standardiero.
abandon-ar, -ado, abandon-ar, -ita.
abanico, -ar, abaniko, ventizar.
abaratar, chipigar.
abarcar, embracar.
abarrotar, stivar.
abastecer, provizar.
abatir, abatar; (fig.) depresar.
abdicar, abdikar.
abdomen, ventro; (cientif.) abdomino.
abecedario, abecedario, alfabeto.
abeja, abelo.
aberración, aberaco.
abertura, aperturo.
abigarrado, bunta.
abismarse, enabismigar su; (fig.) dronar su.
abismo, abismo.
abjurar, abjurar.
ablandar, moligar.
ablución, abluciono.
abneg-ar, -ación, abnegar,-o.
abochornar, varmigar.
abofetear, vango-frapar.
abogado, advokato.
abogar, pledar.
abolengo, anciena genealogio, preaveso.
abolir, abolisar.
abominar, abominar.
abonar, (en favor de otro) garantiar; (suscribir revista,
etc..) abonar; (un terreno) dungizar; (en cuenta)
kreditigar.
abonaré, pago-promiso, propra mandato.
abordaje, abordo.
aborrecer, odiar.
abortar, abortar.
abotonar, butonagar.
abrasar, incendiar.
abrazar, embracar.
abrevar, drinkigar.
abreviar, abreviar, rezumar; (tiempo y espacio) kurligar.
abrigar, (resguardar) shirmar; (calentar) varmigar.
abrigo, (para dar calor) varmigilo; kalorizilo; (para
resguardarse) shirmilo; (prenda de vestir) surtuto.
abril, aprilo
abrir, (también figurado) apertar; (abrirse una flor)
desklozesar.
abrochar, agrafagar, butonagar.
abrogar, abrogar.
abrojo, herso.
abrumar, opresar.
ábside, apsido.
absolución, absolvo.
absolutismo, absolutismo.
absoluto, absoluta.
absolver, absolvar; (fig.) pardonar.
absorber, absorbar.
absorto, astonita, surprizita.
abstenerse, abstenar.
abstraer, abstraktar.
absurdo, absurda.
abuelo, avo, avulo; (fig.) oldulo; (antepasado)
preavo.
abultado, voluminoza.
abultar, (plu.) groseskar, (plu.) grosigar; (fig.)
exajerar.
abundar, abundar.
aburrir, tedar, enoyigar.
abusar, misuzar, trouzar.
abyección, (estado) abjekteso; (cosa) abjektajo.
abyecto, abjekta.
acá, hike.
acabar, finar.
academia, akademio.
académico, akademiano.
acalorar, varmigar; (fig.) ecitesar.
acampar, kampar.
acanalar, kanelizar.
acantilado, rampo, kosto eskarpa.
acantonar, akantonar.
acaparar, akaparar.
acariciar, karezar.
acaso, hazardo.
acatar, respektar.
acatarrarse, prenesar da kataro.
acaudillar, imperar, komandar.
acceder, asentar, konsentar.
accesible, acesebla.
accésit, acesito.
acceso, aceso.
accesorio, (adj.) acesora; (sust.) acesor-o, -ajo.
accidentado, esvaninta; (terreno) aspera.
accidentalmente, hazarde.
accidente, acidento; (del terreno) gibo, saliajo.
acción, ago; (financ.) aciono.
accionar, gestadar.
accionista, acionero.
acechar, guatar.
acedar, acidizar.
acedera, oxalo.
acedía, acideso.
acéfalo, senkapa.
aceite, oleo; (de arder) brul-oleo; (de ricino)
ricin-oleo.
aceitera, oleuyo, flakono.
aceitoso, oleatra, (impregnado) oleoza.
aceituna, olivo.
acelerar, acelerar.
acelga, piro-vino.
acémila, charjo-bestio.
acento, (ortog.) supersigno; (de voz) acento.
acentuar, supersignizar, acentizar.
aceña, aquo-mueleyo.
acepción, senco, signifiko.
aceptar, aceptar, konsentar.
acequia, kanaleto.
acera, trotuaro.
acerca de..., pri, relate...
acercar, proxim-igar, -eskar.
acerico, pinglo-kuseno.
acero, stalo.
acerola, kratego.
acertar, divinar, sucesar.
aciago, funesta, perisigiva, tristega.
acibar, (planta) aloo; (jugo) alo-suko; (fig.)
bitr-a, -eso.
acicate, sporno; (fig.) stimul-anta, -iva.
acidez, acideso.
ácido, (sust.) acido, (adj.) acida.
acierto, habileso.
aclam-ar, -ación, aklamar, -o.
aclarar, klarigar, explikar.
aclimatar, aklimatar.
acobardar, timid-igar, -eskar.
acoger-se, aceptar, retretar su.
acogido, azilita.
acólito, akoluto; (fig) servanto, akompananto.
acometer, asaltar, atakar; (un negocio, etc.) entraprezar.
acometida, konduktiva tubo.
acomodado,-r, richa, plasiz-anto, -isto.
acomodar, aranjar, dispozar.
acomodo, employ-o, -eso.
acompañar, akompanar.
acondicionar, kondicionar.
acongojar, angorigar.
aconsejar, konsilar.
acontecer, eventar.
acontecimiento, event-o, -ajo.
acopiar, akumular, amasigar.
acopio, prov-izo, -uro.
acorazado, kurasnavo.
acordar, (resolver) rezolvar; (poner de acuerdo)
konkordigar; (recordar) memorar; (otorgar) grantar; (gram.
mús.) interakordar; (tomar un acuerdo) decidar.
acordeón, akordeono.
acordonar, (dar forma de cordón) kordonigar; (atar con
cordón) lacagar; (formar cordón de gente) siejar.
acortar, (plu.) kurtigar.
acosar, akular.
acostar, kushar; (estar echado) jacar.
acostumbrar, kustumigar.
acotar, terminizar, limitizar; (un escrito) notizar.
acre, akra.
acrecentar, augmentar, kreskar.
acreditar, akreditar.
acreedor, kreditanto.
acribillar, kribliglar, truizar.
acrisolar, rafinar, purigar.
acróbata, akrobato.
acta, akto.
actitud, posturo.
activar, hastigar, acelerar.
actividad, agiveso, diligenteso, aktiveso.
activo, ag-iva, -ema; (com.) aktivo.
acto, (acción) ago; (teatro) akto.
actor, aktor(ul)o; (jur.) plendanto.
actriz, aktorino.
actuación, proceduro.
actual, (filos. y vulgar,) aktuala; (del tiempo presente,)
nuna, nuntempa.
actualidad, aktual-eso; (cosa,) -ajo; (de actualidad)
-a.
actuar, agar.
acuarela, aquarelo.
acuartelar, enkazernigar, lojigar.
acuático, aquala.
acuchillar, poniardagar, sabrofrapar.
acudir, (ad.) kurar; (asistir) asistar.
acueducto, aquedukto.
acuerdo, (de personas) konkordo; (convenio) interkonsento;
(gram. mús.) akordo; (acto del espiritu) rezolvo; (tomado por
votación) decido.
acumular, akumular.
acuñar, estampar, monetigar, -ifar; (meter, poner cuñas,)
koniagar.
acusar, akuzar, denuncar, (acus. recibo) atestar recevo.
acusativo, akuzativo.
acústic-a, -o, akustik-o; -ala.
achacar, imputar, atribuar.
achacoso, infirma, maladema.
achaque, (fís.) maladeteso; (excuso) pretesto.
achicar, mikrigar.
achicoria, cikorio.
adagio, proverbo, sentenco.
adaptar, adaptar.
adecentar, igar decanta, vestizar decoze.
adecuado, konvenanta, decanta.
adelantar, avancar.
adelante, (en el espacio) avan; (interj.) avance!,
adavane!.
adelfa, roz-lauro.
adelgazar, tenuigar, dinigar.
ademán, gesto.
además, ultre, pluse.
adentro, interne.
adepto, adepto.
aderezar, ornar, preparar; (un guiso) spicizar.
aderezo, orn-ivo, -amento; (coc.) kondimento.
adeudar, debar; (en cuenta) debetigar.
adherente, (adj.) adheranta; (sust.) adheranto,
partisano.
adherir, adherar.
adici-ón, -onar, adiciono; -onar, adjuntar.
adicto, partisan-a, -o.
adiestrar, (un animal) dresar.
adiós, adio, (decir adiós) adiar.
adivinar, divinar.
adjetivo, adjektivo.
adjudicar, adjudikar.
adjuntar, juntar.
administración, (acción) administr-a; (local) -eyo;
(conjunto) -antaro; (institución) -erio.
administrador, administr-anto, -ero, -isto.
administrar, administrar; (llevar la gerencia) jerar.
admirable, admirinda.
admiración, admir-o; (digno de admiración) -inda; (objeto de
admiración) -rajo.
admirar, admirar; (admirarse, asombrarse) astonesar.
admisible, admis-ebla, -inda.
admitir, admisar; (como justo o verdadero) agnoskar.
adobe, briko.
adolecer, sufrar, dolorar; (fiq.) havar vicio, defekto.
adolescencia, adoleco-tempo.
adoptar, adoptar.
adoquín, pavo; (fig.) stulta, stupida.
adorar, adorar; (fig.) amegar, amoregar.
adormecer, dormetigar; (calmar) kalmigar.
adormidera, papavero.
adornar, ornar.
adorno, (acción) orn-ado; (cosa) -ivo,
-amento.
adquirir, aquirar.
adrede, intence, vole.
adscribir, agregar, destinar.
aduana, (institución) dogan-o; (local) -eyo; (derecho de
aduana) doganpago, -taxo.
aducir, alegar.
adular, flatar.
adulterar, alterar, koruptar, falsigar.
adulterio, adultero.
adulto, adulta.
adusto, austera, trista.
advenedizo, parveninto.
adverbio, adverbo.
adversario, adverso.
adversidad, desfortuno, desfeliceso.
advertencia, averto.
advertir, avertar.
advocación, protekt-o, -ado, advoko.
adyacente, adjacanta, apuda.
aéreo, aerala.
aeronauta, aernav-isto, -iganto.
aeroplano, aeroplano.
afable, afabla.
afán, labor-ado, -ego, nequieteso, anxio.
afear, ledigar; (fig.) blamar.
afección, (modificación del alma o del cuerpo) afekt-o,
-eso.
afectar, (fingir) afektacar, simular; (conmover)
afliktar.
afeitar, razar.
afeite, fardo.
afeminar, feminatrigar, feminatreskar.
aferrarse, obstinar.
afianzar, (garantizar) garantiar, kaucionizar; (asegurar,
afirmar con algo alguna cosa) fermigar, trabapogar.
afición, inklineso, afeciono.
aficionado, (opuesto a profesional); amatoro; (a un arte)
diletanto.
afijo, afixo.
afilar, akutigar, grindar.
afillar, filialigar, admisar; (afiliarse) adherar.
afinar, perfektigar, rafinar, purigar.
afinidad, afineso.
afirmar, afirmar; (pretender, sostener) asertar.
afligir, afliktar.
aflojar, destensar, laxigar.
afluencia, adfluado; (tropel, abundancia) amaso, abundo.
afluir, adfluar, kunfluar.
afónico, senvoca.
aforar, gaujar.
afrentar, shamigar, insultar.
afrontar, afrontar.
afuera, extere.
agarrar, sizar; (apoderarse de algo) kaptar.
agasajo, (acto) komplezo, donac-o; (cosa) -ajo.
agencio, (institución) agent-erio; (función) -eso;
(local) -eyo.
agente, (que obra) aganto; (profesión) agento.
ágil, ajila, movema.
agio, ajio.
agitar, agitar.
aglomerar, aglomerar.
aglutinar, aglutinar.
agobiar, opresar, charjegar, presegar.
agonía, agonio.
agonizar, agoniar.
agostar, sikigar.
agosto, agosto; (hacer uno su agosto) obtenar bona profito.
agotar, exhaustar.
agraciar, graciozigar, (otorgar gracia) indulgar;
(favorecer) favorar ulu.
agradable, agreabla.
agradar, plezar.
agradecer, gratitudar.
agradecimiento, gratitudo.
agrado, agreableso, pleziveso, afableso; (con agrado) tre
volunte.
agrandar, plugrandigar.
agravar, plugravigar, augmentar.
agraviar, ofensar.
agravio, plendo-motivo, reprocho, ofenso, insulto
agraz, verjuso, verjusdrinkajo; (en agraz) verda, nematura.
agredir, atakar.
agregar, agregar.
agriar, acidigar; (moral) bitrigar.
agricultura, agrokultivo.
agrietarse, krevisar.
agrimensor, agromezuristo.
agrio, acida, akra.
agronomía, agronomio.
agrupar, grupigar.
agua, aquo.
aguada, aquo-provizo.
aguantar, suportar.
aguardar, vartar; (aguardar alguna cosa
de alguien) expektar ulo de ulu.
aguardiente, brandio.
aguarrás, terpentin-oleo.
agudeza, akuteso; (chiste) espritajo.
agudo, akuta.
aguijón, pik-bastono; (de insecto) dardo; (fig.)
stimulilo.
águila, aglo.
aguja, agulo; (de cuadrante) indexo; (de marear)
busolo.
agujerear, truizar.
agujero, truo.
ahí, ibe.
ahijado, bapto-filio, protektita.
ahogar, sufokar; (en agua) dronar.
ahondar, kavigar; (en la tierra) exkavar; (fig.)
profundigar.
ahora, nun.
ahorcar, pendar.
ahorrar, sparar.
ahorro, spar-o, -ajo.
ahuecar, kavigar; (la voz) lautigar.
ahumar, fumizar.
ahuyentar, fugigar, timidigar.
aire, aero; (cambiar de aires) chanjar klimato; (atmósfera)
atmosfero; (mús.) ario, melodio. airear, aerizar.
airosamente, elegante, gracioze, sucesoze.
aislador, (adj.) izol-anta; (sust.) -ivo;
(instrumento) -ilo.
aislar, izolar.
ajar, krumplar; (terreno plantado de ajos) ali-agro, -eyo.
ajedrez, shako.
ajenjo, (planta) absinto; (licor) absinto-liquoro.
ajeno, apartenanta ad altru.
ajo, alio.
ajuar, moblaro.
ajustar, adjustigar; (técn.) ajustar.
al, a la.
ala, alo.
alabar, laudar.
alabastro, alabastro.
alacena, mur-armoro.
alambique, alambiko.
alambre, metal-filo.
alameda, (lugar plantado de álamos) popl-agro; (paseo)
aleo.
álamo, poplo.
alarde, ostent-o, -ado.
alargar, plu-longigar; (un plazo) ajornar, prorogar.
alarido, ululo.
alarmar, alarmar, nequietigar
alazán, rufa.
alba, (aurora) auroro; (vestidura) albo.
albacea, testamentala exekutero.
albahaca, bazilo.
albañil,-ería, mason-isto, -ado.
albarda, kargo-selo, pakselo.
albaricoque, abrikoto.
albayalde, ceruzo.
albedrío, arbitrio.
albergar, lojigar, gastigar.
albergue, albergo.
albóndiga, buleto.
alborada, auroro, jornesko.
alborear, jorneskar.
alborotar, trublar.
álbum, albumo.
alcachofa, artichoko.
alcahuete, mediacero, proxenetulo.
alcalde, komonestro, urbestro.
alcaldía, (función) komonestreso; (edificio) komon-domo.
alcance, atingo, atingeso.
alcanfor, kamforo.
alcantarilla, (puentecillo) ponteto;
(canalización) kloako.
alcanzar, atingar.
alcaparra, kapero.
alcazaba, fortreso.
alcázar, palaco Araba.
alcoba, dormo-chambro.
alcohol, alkoholo.
alcornoque, korko-querko; ko; (fig.) stulta.
alcurnia, lineajo, ancestraro.
alcuza, oleuyo.
aldaba, pordo-frapilo, pordo-klozilo, riglo.
aldea, vilajo.
aldeano, vilajano.
aleación, aloyo, aloyuro.
alegar, alegar.
alegoría, alegorio.
alegrar, gayigar.
alegre, gaya, joyoza.
alegría, joyo, gayeso.
alejar, forigar.
alenlar, kurajigar.
alero, avantekto.
alerta, alerto.
aleta, floso.
aletargarse, letargieskar.
alevosía, perfideso.
alfabeto, alfabeto.
alfalfa, luzerno.
alfanje, cimitaro.
alfarería, (arte) potif-ado, (local) -eyo,
(productos) terakotajo, ceramikajo.
alférez, sub-lietnanto.
alfil, episkopo.
alfiler, pinglo.
alfombra, tapiso, tapeto.
alfombrar, tapetizar.
alforja, bi-sako.
alga, algo.
algarabía, (lenguaje) jargono, linguacho; (confusión)
klamado.
algarroba, karubo.
algazara, bruisego.
álgebra, algebro.
algo, ulo.
algodón, kotono.
alguacil, bedelo, ushero.
alguien, ulu.
algún, -o, ulu.
alhaja, juvelo.
alhajar, juvelizar.
alhóndiga, frumento-halo.
alianza, feder-o -uro; (matrimonio) alianco.
aliar, federar.
alicates, pinco, mikra tenalio.
aliciente, atraktilo.
aliento, eksufluro, sufluro, expirajo.
alifafe, infirmeso.
aligerar, alejar, lejerigar.
alijo, kontrabando.
alimentación, nutrado, alimentado.
alimentar, nutrar, alimentar.
alimento, nutrivo.
alinear, rektigar.
aliñar, spicizar, kondimentar.
alisar, glatigar, alezar.
alistado, inkluzita en listo, enskribita; (milit.)
rekrutita.
alistar, enskribar, rekrular ulu; (alistarse) engajar su, adherar
ad.
aliviar, kalmigar.
aljibe, cisterno.
aljófar, perleto.
alma, anmo.
almacén, depozeyo, magazino.
almacenaje, magazin-taxo.
almanaque, almanako.
almeja, muslo.
almena, krenelo.
almendra-o, mandel-o, -iero.
almíbar, siropo.
almidón, amilo.
almirante, admiralo.
almirez, pistuyo.
almizcle, mosko.
almohada, kap-kuseno.
almoneda, auciono, auciono-vendo.
almorrana, hemoroido.
almorzar, dejunar.
almuerzo, dejuno.
alocución, diskurseto.
alojar, lojar.
alondra, alaudo.
alpargata, esparto-shuo.
alquería, farmo-domo.
alquilar, (tomar en alquiler) lokacar; (dar en alquiler)
lugar.
alquiler, lokaco-preco.
alquitrán, gudro.
alrededor, (adv. de lugar) cirkumajo; (de cantidad) cirkum.
altanería, superbeso.
altar, altaro.
alterable, alterebla.
alterar, alterar.
altercar, diskutachar, rezonachar.
alternar, alternar; alternigar.
alternativa, alterno; (elección entre varias hipótesis)
alternativo.
alteza, sinioro.
altitud, altitudo.
altivez, superbeso.
alto, alta; (en alto) supra, suprala.
altramuz, lupino.
altura, alteso.
aludir, aludar.
alumbramiento, lumizo; (parto) parturo.
alumbre, aluno.
alumno, dicipulo, lernanto.
alusión, aluno.
alza, (de precio) augmento; (de fusil) vizilo,
vizoskalo.
alzada, staturo.
allá, ibe.
allanamiento, planig-o, -uro; (de morada) violaco di
domicilo.
allegado, proxima, parento.
allegar, amasigar.
allí, ibe.
ama, mastrino, maestrino; (de llaves) domo-guvernistino;
(nodriza) nutristino.
amable, aminda, afabla, jentila.
amaestrar, docar, instruktar; (un animal) dresar.
amagar, minacar.
amainar, moderar, cedar.
anmalgamar, amalgamigar.
amamantar, alaktar.
amancebamiento, konkubeso; (jur.) konkubinato.
amanecer, jorneskar.
amansar, amansar.
amante, amoranto; konkubo.
amapola, papavereto.
amar, amar.
amargar, esar bitra.
amargura, bitreso, chagreno.
amarillo, flava.
amarrar, ligar, amarar.
amasar, petrisar.
amazona, amazono.
ámbar, ambro.
ambición, ambicio.
ambionar, ambiciar.
ambiente,
cirkumanta, medio.
ambigüedad, ambigueso, plursenceso.
ambiguo, ambigua, plursenca.
ambos, omni du, amba.
ambulancia, ambulanco.
ambulante, migranta, voyajanta.
amenazar, minacar.
amenidad, afabl-eso, -ajo.
ametralladora, mitralioso.
amigable, amikala.
amigo, amik(ul)o.
amistad, amikeso.
amo, mastrulo, patrono.
amoldar, muldar.
amonestar, reprimandar; (publicar las amonestaciones)
mariaj-anuncar.
amontonar, akumular, amasigar.
amor, amo; (de los sexos) amoro.
amortajar, metar la sepulto-tuko.
amortiguar, amortisar.
amortizar, extingar, amortisar.
amotinar, amasigar, trupigar, sediciar.
amparar, protektar.
amparo, helpo, protekto.
ampliar, ampligar, developar, exajerar.
amplio, ampla.
amplitud, ampleso.
ampolla, fiolo; (vesícula) veziketo.
amputar, amputar.
ánade, anado.
análisis, (log. quím.) analizo; (matem.) analitiko.
analizar, analizar.
analog-ía, -o, analog-eso, -a.
anaquel, etajero.
anatema, -tizar, anatem-o, -atizar.
anatomí-a, -co, anatomi-o, -ala.
anca, hancho.
ancianidad, ancieneso.
anciano, (de edad avanzada) olda; (cosa antigua)
anciena.
ancla, -aje, ankr-o, -ago.
anclar, ankragar.
anch-o, -ura, larj-a, -eso.
anchoa, anchovo.
andamio, eshafodo.
andar, marchar; (hablando de un navío, reloj, astro) irar.
andén, kayo; (de estación) trotuaro.
andrajo, rago.
anegar, submersar, dronar.
anejo, anexajo, adjuntajo.
anexión, anexo.
angel, -ical, anjel-o, -ala.
angina, angino.
angosto, streta.
anguila, anguilo.
ángulo, angulo; (recto) orta; (agudo) akuta;
(obtuso) obtuza.
angustia, angoro.
anidar, facar nesto; esar en nesto.
anilla, -o, ringo.
ánima, anmo.
animación, anim-o, -eso.
animal, (sust.) animal-o; (adj.) -ala; (reino
animal) -aro.
animar, anmizar, vivigar.
ánimo, kurajo.
animosidad, odio, rankoro.
animoso, kurajoza.
aniquilar, nihiligar.
anís, anizo.
aniversario, aniversario.
ano, anuso.
anoche, hiere vespere (o vesper-hiere).
anochecer, nokteskar.
anonadar, nihiligar; (fig.) depresegar.
anónimo, anonim-a, -o.
anormal, ne-normala.
anotar, notizar.
ansia, angoro; dezirego.
ansiar, deziregar.
ansiedad, ne-quieteso, anxio.
antagonis-mo, -ta, antagonism-o, -isto.
ante, (en el espacio) avan; (en el tiempo,) ante;
(piel) cham-felo; (animal) alko.
anteayer, pre-hiere.
antebrazo, avan-brakio.
antecámara, avan-chambro.
antecedente, (adj.) antea, precedanta, (sust. gram.,
lóg. matemát.) antecedento.
antecesor, precedanto; (ascendiente. progenitor) pre-avo.
antelación, anteeso.
anteojo, (astronómico) teleskopo; (catalejo) lorno;
(qafas) binokli, orel-binokli.
antepasado, pasinta, preava.
antepenúltimo, ante-prelasta.
anterior, (en el tiempo) antea, plu frua; (en el espacio)
avana.
anterioridad, anteeso.
antes, ante.
antesala, avanchambro.
anticipar, anticipar.
anticuario, antiquajisto.
antigüedad, antiqueso; (cosa) antiquajo.
antiguo, antiqua; anciena.
antipatí-a, -co, antipatio, -oza, -inda.
antoj-o, -adizo, kapric-o, -oza, -ema.
antorcha, torcho.
antro, kaverno, groto.
anual, yarala.
anuario, yar-libro.
anudar, nodigar.
anular, (de figura de anillo) ring-a, -atra; (rescindir)
nihiligar.
anunciar, anuncar.
anuncio, anunc-o, -ajo.
anverso, facio; (de una pieza, etc.) averso; (geom.)
edro.
anzuelo, angelo.
añadir, adjuntar.
añejo, (edad) olda; (antiguo) anciena.
año, yaro.
apacentar, pasturar.
apacible, pacema, tranquila.
apaciguar, pacigar, kalmigar.
apagar, (pr. fig.) extingar.
apalear, baston-agar, -batar.
aparador, plad-moblo; etajero.
aparato, aparato.
aparecer, aparar.
aparejar, preparar; (tec.) apretar, selizar.
aparejo, apretivo.
aparentar, simular; (imitar) fingar; afektacar.
apariencia, semblo, aspekto.
apartado, separita; fora; (de correos) postf-ako.
apartar, separ-ar; (part.) -ita.
apasion-ado, -ar, pasion-oza, -izar.
apatí-a, -co, apati-o, -oza.
apeadero, staciono.
apear, decendar.
apedrear, stonagar.
apela-ción, -r, advok-o, -ar; apel-o, -ar.
apellidar, nomar, nomizar.
apellido, familiala nomo.
apenas, apene.
apéndic-e, -itis, apendic-o, -ito.
apercibir, prontigar; avertar, reprimandar.
aperitivo, apertivo.
apertura, aperturo.
apesadumbrar, tristigar.
apestar, mal-odorar; pestizar.
apetecer, apetitar, dezirar.
apetitoso, apetitiganta, lurnanta, seduktiva.
apiadar, kompatigar, kompateskar.
ápice, pinto.
apilar, amasigar.
apisonar, planigar.
aplacar, pacigar, kalmigar.
aplanar, planigar.
aplastar, aplastar.
aplau-dir, -so, aplaud-ar, -o.
aplazar, ajornar.
aplicación, apliko; (cualidad) diligente-so, zelo.
aplicar, aplikar.
apocado, febl-anma.
apoderado, prokuraciero.
apoderar, grantar prokuraco; kaptar, sizar.
apodo, surnomacho.
apogeo, apogeo; (fig.) kolmo.
apoplegía, apoplexio.
aportar, adportar.
aposento, chambro.
apostar, pariar.
apóstol, apostolo.
apostrofar, interpelar; (gramát.) apostrotizar.
apostura, bela aspekto.
apoyar, apogar.
apoyo, (acto) apog-o; (sostén, soporte) -ilo;
(ayuda) helpo.
apreciar, evaluar, prizar.
apremi-ar, -o, hastigar, koakt-ar; -o, -eso.
aprender, lernar.
aprendiz, aprentiso; (fig.) novico.
aprensivo, timema.
apresar, kaptar.
apresurar, acelerar, hastar.
apretar, klemar, cirkumpresar.
apretón, cirkumpreso, embraco.
aprisa, rapide.
aprisionar, enkarcerigar.
aprob-ación, -ar, aprobo, -ar.
aprontar, preparar, prontigar.
apropi-ación, -ar, proprig-o, -ar; aptig-o, -ar; adapt-o, -ar.
aprovechar, profitar.
aproxim-ación, -ar, proxim-esko, -igar.
aptitud, apteso, kapableso.
apuesta, pario.
apuesto, jentila.
apuntador, (teatro) suflero, suflisto.
apuntalar, trab-apogar.
apuntar, apuntar; signizar; (teatro) suflar.
apunte, notizo, skemo.
apurar, purigar; sikeskar, exhaustar.
apuro, jeno, embaraso.
aquejar, afliktar,chagren-igar, -eskar.
aquel, aquella, aquello, ilta, elta, olta.
aquí, hike.
aquiescencia, konsento.
aquietar, pacigar, kalmigar.
ara, altaro.
árabe, araba.
arabesco, arabesko.
arado, plugilo.
arancel, tarifo, taxo.
arandela, kandel-disko, para-kandelo.
araña, araneo.
arañar, skrach-ar; (arañazo) -uro.
arar, plugar.
arbitraje, (juicio) arbitr-o, (bolsa) -ajo.
arbitrario, arbitriala; (despótico) tiranala, des-potala.
arbitrio, arbitrio.
árbitro, arbitr-anto, -ero, -isto.
árbol, arboro.
arbolar, mastizar; erektar masto; hisar flago.
arboleda, arboraro, bosko, alta foresto, silvo.
arboricultura, arbor-kultivo.
arbusto, arbusto.
arca, archo.
arcada, arkado.
arcano, (adj. y sust.) arkan-a, -o.
arcediano, arki-diakono.
arcilla, argilo.
arcipreste, arki-sacerdoto.
arco, arko; (arma) armarko; (de triunfo) triumfala arko;
(iris) ciel-arko.
archiduque, arki-duko.
archipiélago, arkipelago, insularo.
archiv-ar, -ero, arkivoaranjar; arkivisto.
archivo, arkivo.
arder, brular.
ardid, artifico, ruzo.
ardiente, ardoranta, ardoroza.
ardilla, skurelo.
ardor, (propio y fig.) ardoro.
árduo, (escabroso) abrupta; (difícil) desfacila.
área, areo.
arena, sablo; (de circo) areno.
arengar, diskursar, adparolar.
arenilla, polvo.
arenque, haringo.
argolla, ringo.
argucia, sofismo, subtilajo.
argüir, akuzar, inferar.
argumentación, argumentado.
argumento, argumento.
aria, ario.
aridez, arideso, sterileso.
arisco, ne-konciliebla, necedema, sovaja.
arista, aristo.
aristocracia, (clase) aristokrat-aro; (cualidad) -eso;
(sistema) -ismo.
aritmética, -o, (sust.) aritmetiko; -o; (adj.)
-ala.
arlequín, arlekino.
arma, armo.
armada, navaro militala, floto.
armador, armatoro.
armadura, hom-armaro.
armar, armizar, equipar.
armario, armoro.
armazón, armaturo.
armería, armif-eyo, -erio.
armiño, (animal) ermino; (forro) ermin-felo.
armisticio, armistico.
armonía, harmonio.
arnés, harneso.
aro, ringego.
aroma, aromo.
arpa, harpo.
arpía, (mitol.) harpio; (fig.) megero.
arpón, harpuno.
arquear, arkigar, kurvigar.
arqueo, (cualidad) kurveso; (acción) -igo;
(resultado) -iguro; (arqueo de caja) kaso-kontrolo.
arqueolog-ía, -o, arkeolog-io, -iisto.
arquitect-o, -ura, arkitekt-o, -uro.
arrabal, pre-urbo.
arraigar, radik-izar, -ifar.
arrancar, arachar; extirpar.
arranque, impetuo, aracho, extrakto.
arras, gajo-pekunio.
arrasar, planigar, supresar.
arrastrar, reptar.
arrebatar, de-prenar, raptar.
arreciar, plu-fortigar; augmentar, kreskar.
arrecife, rifo.
arredrar, timidigar.
arreglar, aranjar; dispozar; transaktar.
arrendar, (tomar en renta) lokacar; (dar en renta)
lugar.
arrendatario, lokacario.
arrepentirse, repentar.
arrestar, arestar.
arriar, abasar.
arriba, (encima de, tocando) sur; (sin tocar) super,
supere; (cosa de arriba) suprajo.
arribar, arivar.
arriesgar, riskar.
arrimar, proxim-igar, -eskar.
arrinconar, en-anguligar, ripresar.
arrodillar, genupozar.
arrogancia, arogo, arogemeso; superbeso.
arrojar, jetar, lansar, forjetar.
arrojo, audaco.
arrollar, en-volvar; kaptar; dominacar.
arrope, mosto-siropo.
arrostrar, afrontar.
arroyo, rivereto; (de calle) kanaleto.
arroz, rizo.
arrozal, riz-eyo, -agro.
arruga, rugo, falduro.
arrugar, rug-izar; (arrugarse) -ozeskar.
arruinar, ruinar.
arrullar, rukular.
arsenal, arsenalo.
arsénico, arseno.
arte, arto.
artefacto, instrumento, mashino.
arteria, arterio.
artero, habila, ruzoza, subtila.
artesano, mestieristo, laboristo.
articulación, (anat.) artiko; (pronunciación)
artikulado.
articular, artik-ala; -izar; (pronunciar) artikular.
artículo, (periódico, gramát.) artiklo; (comercio)
varo.
artificial, artificala.
artificioso, artificoza, ruzoza.
artillería, (cuerpos de tropa) artilrio; (material)
kanonaro; (pieza de artillería) kanono.
artillero, artilriano.
artista, artisto.
arzobispo, arkiepiskopo.
asa, anso.
asador, spiso.
asalariar, salari-ar; (asalariado) -ata, -ato.
asamblea, asemblo.
asar, rostar, rostigar.
ascender, acensar.
ascendiente, (abuelo) ancestro; (influencia) influ-o, -ado,
-iveso.
ascenso, acenso; (de grado) promoc-o, -ada.
ascensor, acensilo.
asear, net-igar; (aseo) -eso.
asegurar, (poner en seguro) sekurigar; (fin.) asekurar;
(afirmar) afirmar.
asentir, asentar.
asesin-ar, -ato, -o, asasin-ar, -o; -anto, -isto.
asesor, asesoro.
asfixiar, asfixi-ar, -esar.
así, tale; (así sucesivamente) e tale pluse.
asiento, (lugar, residencia) sideyo, rezidevo; (mueble)
sidilo.
asignatura, studio-kurso.
asilo, azilo; (fig.) refujeyo.
asimilar, asimilar.
asistencia, (presencia) asist-o; (asamblea, auditorio)
-antaro, audantaro; (ayuda) helpo, sokurso.
asistir, asistar; helpar.
asno, asno.
asociación, asoci-o, -uro.
asomar, aparar, naskar.
asombrar, (hacer sombra) ombrizar; (extrañar)
astonar.
asombroso, astonanta.
aspecto, aspekto.
aspereza, aspereso; (fig.) akreso, acerbeso.
aspiración, aspir-o, -ado; (deseo) deziro.
asta, shafto; (mástil) masto.
astilla, splito.
astillero, konstrukteyo.
astro, astro.
astucia, ruzo, malico.
asunción, asunciono.
asunto, afero.
asustar, pavorigar, terorigar.
atacar, atakar.
atar, ligar.
ataúd, sarko.
atemorizar, pavorigar, terorigar.
atemperar, temperar, moderar.
atención, atenco.
atender, atencar.
ateneo, ateneo.
atentar, atentar.
atento, atencema, polita, afabla.
atenuar, tenuigar, febligar, min-gravigar, diminutar, alejar.
ateo, ateist-a, -o.
aterrizar, abordar, tervenar.
atesorar, trezorifar.
atestiguar, atestar.
atlántico, atlantiko.
atlet-a, -ico, atlet-o, -ala.
atmósfer-a, -ico, atmosfer-o, -ala.
átomo, atomo.
atónito, astonita.
atormentar, tormentar.
atornillar, vizar.
atracar, abordar, asaltar.
atracción, atrakt-o, -ado; (cosa atrayente,) -ivo, -ivajo.
atraer, atraktar.
atrancar, barar.
atrapar, unglo-sizar.
atrás, (en la parte posterior) dope; (detrás de) dop;
(atrás, con movimiento) retro.
atrasar, plu-tardigar; (reloj) plu-lentigar; (atrasarse)
tard-eskar, -esar.
atravesar, (ir atravesando) trairar; (ir más allá de)
transirar.
atrever, audacar.
atribuir, atribuar.
atropellar, fular, pede presar; (fig.) sufokar, ne-egardar.
audacia, audaco.
audición, (acción, facultad) aud-o, -ado; (acción de hacer
oir) -igo; (hecho de ser oido) -eso.
audiencia, audienco.
auditor, (oyente) audanto, askoltanto; (función)
auditoro.
auditorio, audantaro.
augusto, augusta.
aula, lerneyo, klaso.
aumentar, augmentar.
aun, ankore.
aunque, quankam.
auricular, orelala; (relativo a la audición ) audala;
(dedo) orel-fingro.
aurora, (pr. y fig.) auroro; (boreal) polala auroro.
auscultar, auskultar.
ausencia, absenteso.
autencidad, autentikeso.
auto, dekreto, verdikto.
autógrafo, (adj. y sust.) autograf-a, -o.
autómata, (adj. y sust) automat-a, -o.
automóvil, (adj.) automobil-a; (sust.) -o,
motorveturo.
autor, (causa primera) aganto, genitanto; (escritor)
autoro.
autoridad, autoritato.
autorizar, permisar, yurizar.
auxiliar, (adj.) help-anta, -iva; (sust.) -anto;
(gramát.) helpo-verbo.
avance, avanco.
avanzada, posteno.
avanzar, avancar, progresar.
avaricia, avareso.
avasallar, sklavigar.
ave, ucelo.
avellana, avelano.
avena, aveno.
avenida, (de un río) kresko, acenso di rivero; (de
población) avenuo.
avenir, konkordigar.
aventura, aventuro, hazardo, risko.
avergonzar, shamar.
avería, avario.
averiguar, inquestar, riserchar.
avia-ción, -dor, aviac-ado; -isto, -ero.
avid-ez, -o, avid-eso; -a.
avinagrado, acida.
avisar, avertar, informar, avizar.
avispa, vespo.
avivar, ecitar; (color, herida) freshigar,
axilar, axelala.
axioma, axiomo.
ayer, hiere.
ayudar, helpar, sokursar.
ayunar, fastar.
ayuntamiento, komonala konsilantaro; (edificio) komon-domo.
azafrán, safrano.
azahar, oranjo-floro.
azar, hazardo, chanco, fortuno.
azote, flogo, (calamidad) plago.
azotea, teraso.
azúcar, sukro.
azucarar, sukrizar.
azucarero, sukruyo; (fabricante) sukrifisto.
azucena, lilio.
azufre, sulfo.
azul, blua.
azulado, bluatra.
azur, azuro.
-
B
babero, bav-tuko.
babucha, babucho.
bacalao, moruo.
báculo, kroso, bastono.
bachiller, -ato, bachelero; -ereso.
badajo, frapilo.
badana, muton-felo.
badil, shovelo.
bagaje, bagajo.
bagatela, bagatelo.
bahía, bayo.
bailar, -ín, dans-ar; -isto, -ero.
baile, balo, danso.
bajada, decens-o, -eyo.
bala, (de arma de fuego) kuglo; (de mercancías)
pakego.
balance, bilanco.
balanza, balanco.
balar, bramar.
balbucir, balbutar.
balcón, balkono.
balde, sitelo; (de balde) gratuita.
baldío, ne-kultiv-ata, -ita.
baldosa, karelo.
balneario, (adj.) balnala; (establecimiento)
balnerio.
balón, balono.
balsa, marsheto; (puente de balsas) raftoponto.
bálsamo, balzamo.
baluarte, bastiono.
ballena, baleno; (barbas de la ballena) barto.
banca, (comercio) banko; (asiento) benketo.
bancarrota, bankroto.
banco, (asiento) benko; (establ. bancario) banko.
banda, (de tejido) bendo; (de personas) bando.
bandeja, pleto.
bandera, standardo, banero.
banderola, banderola.
bandido, bandito.
bando, proklamo, notifiko.
bandolera, bandoliero.
banquero, bankisto.
banquete, festino.
bañar, balnar.
bañera, (persona) balnoservistino; (recipiente) balno-kuvo.
baqueta, vergo, vergeto.
baraja, lud-karti.
baranda, balustrado.
barat -o, ura, chip-a; -eso.
barba, barbo.
barbarie, barbareso, krueleso.
barbería, kuaf-erio, -eyo.
barbero, barbisto, razisto.
barca, barko, navo.
barniz, -ar, vernis-o; -izar.
barquero, batelisto.
barra, stango.
barraca, barako; (fam.) domacho.
barranco, slamo-truo, ravino.
barrena, borileto.
arrenar, (con rotación) borar; (sin rotación)
perforar,
barrendero, balayisto.
barreno, min-truo.
barreño, terino.
barrer, balayar.
barrera, barilo.
barrica, barelo.
barricada, barikado.
barriga, ventro.
barril, bardo.
barrio, quartero.
barro, fango.
basar, fondar, fundamentizar.
báscula, baskulilo; (para pesar) ponderilo, ponderaparato.
base, bazo; (geom.) baz-lineo, baz-edro.
bastante, sate, sat multa, suficanta.
bastón, bastono.
basura, balayajo, reziduo; exkremento.
basurero, fangisto, fangokolektisto, strado-balayisto; (depósito)
rezidueyo.
bata, chambro-robo.
batalla, kombato, batalio.
batallón, bataliono.
batir, batar; (vencer) vinkar; (un líquido) plaudar.
batuta, skando-vergo.
baúl, kofro.
bautizar, baptar: (dar un nombre) nomizar; (fig.)
aquizar.
bayeta, moltono.
bayoneta, bayoneto.
bazar, bazaro.
beata, begino; piachino, bigotino.
bebedor, drink-anto, -ero, -emo.
beber, drinkar; (a la salud de alguien) tostar por ulu.
bebida, drinkajo.
becerro, bov-yuno; (piel curtida) bov-yunledro.
bedel, bedelo.
beligerante, (adj. y sust.) inter-militant-a, -o.
belleza, (cualidad) beleso; (cosa) belajo; (mujer)
belino.
bello, bela.
bellota, glano.
bendecir, benedikar.
bendición, benediko.
bendito, santa, beata.
beneficio, (ganancia) gano; (provecho) profito;
(oficio) benefico.
benevol-encía, -o, bonvol-o; -anta, -oza.
benignidad, benigneso.
besar, kisar.
beso, kiso.
bestia, bestio; (fig.) stulta, stupida.
besugo, dorado.
betún, bitumo.
biberón, alakto-fialo, -vazo.
biblia, biblo
bibliografía, bibliografio.
biblioteca, (mueble, edificio) biblioteko; (colección)
libraro.
bicicleta, biciklo.
bicho, bestieto.
bien, (sust.) bonajo, (bienes) hav-ajo, -aji; (adv.)
bone.
bienandanza, feliceso, fortuno.
bienaventuranza, beateso.
bienhechor, bonfacanto.
bienvenida, bonveno.
bigamia, bigam-eso.
bígamo, bigam-a, -o.
bigornia, du-pinta amboso.
bigote, labio-barbo; (de un animal) labio-pili.
bilis, bilo.
billar, (juego, mueble) biliard-o; (sala) -eyo;
(taco) biliardo-bastono.
billete, bilieto.
billón, miliardo.
biografía, biografio.
biombo, para-vento.
bisabuelo, pre-av(ulo)o.
bisagra, charniro.
bisiesto, bisextila.
bisnieto, pos-nepot(ul)o.
bisturí, bisturio.
bizcocho, bisquito.
blanco, blanka.
blando, mola.
blanquear, blankigar.
blasfemo, blasfema.
blasón, blazono.
blasonar, fanfaronar.
blindaje, kuras-izo, -izado.
bloque, bloko.
bloqueo, blokuso.
bobina, bobino.
bobo, naivega, stulta.
boca, boko.
bocado, bokedo; (mordisco) mord-o, -uro.
boceto, esbosuro; (fig.) skisuro.
bocina, korno.
boda, mariaj-festo.
bodega, kelero.
bodegón, restoracheyo.
bofetada, vango-frapo.
bohemio, vag-anto, -ero.
boj, buso.
bola, bulo, globo.
boletin, buletino.
bolo, keglo.
bolsa, (para el dinero) burso; (la Bolsa) borso.
bolsillo, posho.
bollo, kuko (abolladura) konvexajo.
bomba, pompo, bombo.
bombardear, bombardar.
bombero, pumpisto.
bombo, tamburego.
bonanza, kalmeso, ventoceso.
bondad, (cualidad) boneso; (moral) benigneso.
bonete, boneta.
bonificar, plubonigar.
bonito, jolia.
boquete, brecho.
boquilla, cigaretuyo.
bordar, brodar.
borde, rebordo.
borla, tufo; (de polvos) pudro-tufo.
borrachera, ebri-eso.
borracho, ebri-a.
borrador, klado.
borrar, trastrekizar.
borrasca, burasko.
borrego, agnelo.
borroso, konfuza.
bosque, bosko.
bosquejar, esbosar.
bostezar, ocitar.
bota, (de calzado) boto; (de vino) felto-sako
botar, (un navío) lansar; (una pelota, etc.)
ri-saltar.
bote, (de pelota, etc.) risalto; (recipiente) poto;
(embarcación) kanoto.
botella, botelo.
botica, apoteko.
botijo, krucheto.
botín, (prenda) boteto, getro; (botín que hacen los
soldados) spoliuro, raptajo.
botiquín, apoteketo.
botón, butono; (en botánica) burjoneto.
bóveda, vulto.
boya, boyo.
boyero, bov-gardisto, -duktisto; bovisto.
bozal, muzel-ligilo.
braga(s), bracho; (de niño) lanjo.
braguero, bendo, herniobendo.
bramante, kordeto.
bramar, mujar, bramar.
brasa, brezo.
brasero, brez-basino.
bravo, brava; (interj.) brave!
bravura, braveso, feroceso.
brazalete, braceleto.
brazo, brakio.
brea, gudro.
brebaje, drinkajo.
brecha, brecho.
breva, flor-figo.
breve, kurta, konciza, lakonika.
breviario, breviaro.
bribón, raskalo; (familiar y gracioso) kerlo.
brida, brido.
brigada, brigado; (general de brigada) brigadgeneralo.
brillante, (adj.) bril-anta, -oza; (diamante)
brilianto.
brillar, brilar.
brincar, saltar.
brindis, tosto.
brisa, venteto, brizo.
brocado, rekamita.
brocal, bordo-petro, -mureto.
brocha, brosilo.
broche, agrafo.
bromear, jokar.
bronce, bronzo.
bronquitis, bronkilo.
brotar, kreskar; (acceso de enfermedad) eruptar.
brote, burjono.
bruja, sorcerino, sorcistino.
brújula, busolo.
bruma, nebulo.
bruñir, brun-eskar, -igar; (técn.) -isar,
brusco, bruska; (pers.) impetuoza.
brutalidad, brut-aleso, -alajo.
bruto, (pr. y fig.) bruto.
bucle, loklo.
buen, bueno, bona; (moral) benigna.
buey, bovo.
búfalo, bufalo.
bufanda, kravatego.
bufar, suflar.
bufete, (mueble) skribotablo; (habitación) skribochambro;
(administración) kontoro.
bufón, bufon-o; (adj.) -ala, komika, groteska.
buho, otuso.
buitre, vulturo.
bujía, bujio.
bula, bul-letro.
bulbo, bulbo; (piloso) pilo-bulbo.
bulto, volumino.
bullicio, agitado, tumulto.
bullir, boliar.
buque, batelo, (en general) navo.
burbuja, bulo.
burguesía, (cualidad) borgez-eso; (clase) -aro.
buril, grabilo, stilo.
burilar, grabar.
burla, mok-o, -ado.
burlar, mokar.
burlesco, burleska.
burocracia, burokrat-ismo, -aro,
burro, asno.
buscar, serchar.
busto, busto.
butaca, stulego.
butifarra, sociso.
buzo, skafandr-iero, -isto.
buzón, letro-buxo.
-
C
cabal, justa, exakta, kompleta, parfinita.
cábala, kabalo.
cabalgar, kavalkar.
cabalgata, kavalkado.
cabalmente, juste, exakte, komplete.
caballería, (animal) kavalkajo; (militar) kavalrío.
caballeriza, kaval-e yo, -stablo.
caballerizo, (titulo) skudiero; (jinete) kavalk-ero,
-isto.
caballero, kavalk-anto, -ero; kavaliero.
caballete, tresto.
caballo, kavalo.
cabaña, kabano.
cabecera, kapo, frontispico.
cabellera, har-aro.
cabello, har -o.
caber, kontenar.
cabestrillo, sharpo.
cabestro, kol-ligilo; amansita boyo.
cabeza, kapo.
cabida, kapaceso, kontenajo.
cabildo,
kanonikaro.
cable, kablo.
cabo, (extremo de una cosa) extremajo, (geogra.) kabo,
(militar) kaporalo.
cabotaje, riv-navigado.
cabra, kaprino.
cabrero, kapr-isto.
cabrito, kapro-yuno.
cabrón, kapr(ul)o.
caca, exkremento, feko.
cacarear, klukar.
cacería, chas-o, -ado.
cacerola, kasrolo.
cacharrería, fayencerio.
cachorro, hundo-yuno, leon-yuno, urso-yuno, etc.
cada, omna, omnu; singla, singlu.
cadalso, eshafodo.
cadáver, kadavro.
cadena, kateno.
cadencia, kadenco; (ritmo) ritmo.
cadera, hancho.
cadete, kadeto.
caducidad, kaduk-eso
caduco, kaduk-a.
caer, falar; dekadar.
café, kafeo; (establecimiento) kafeerio.
cafetera, kafe-krucho.
cafre, barbara, kruela, sovaja.
caída, falo.
caja, buxo, kesto; (finanzas) kaso.
cajero, kas-isto, -ero.
cajista, kompostisto.
cajón, kesto; (de armario, mesa, etc.) tir-kesto.
cal, kalko.
calabaza, gurdo.
calabozo, karcer-kamero.
calado, brod-ado, -uro; (de un buque) imersoquanto.
calafate, kalfatisto.
calamar, kalmaro.
calambre, krampo.
calamidad, kalamitato.
calandria, kalandrilo.
calar, trempar, imersesar; (en telas) brodar.
calavera, kranio.
calaverada, sen-reflektajo.
calcar, kalquar.
calcetín, kalzeto.
calcular, kalkul-ar.
cálculo, kalkul-o.
caldera, kaldiero.
calderilla, kupra moneto.
caldo, buliono.
calendario, almanako.
calentar, varmigar, kalorizar.
calera, petro-mineyo.
calibre, diametro.
calidad, qualeso.
calificar, qualifikar.
calificativo, qualifik-anta; (sust.) -ilo, epiteto.
caligrafía, kaligraf-ado, -uro.
cáliz, kalico (también botán).
calma, (adj.) kalm-a; (sust.) -eso.
calmante, kalmig-anta, -iva.
calmar, kalm-igar, -eskar.
calofrío, fremiso.
calor, (estado, cualidad) varmeso; (calor animal)
vivo-varmeso; (cantidad física) kaloro.
calorífero, kalorizilo.
calumnia, kalumni-o, -ado.
calumniar, kalumniar.
calva, kalv-eso, -ajo.
calvario, kalvario.
calvo, kalv-a, -o.
calzada, choseo.
calzado, ped-vesto.
calzar, ped-vestizar; (poner calces) koniagar.
calzón, bracho.
calzoncillos, kalsono.
callar, tacar.
calle, strado.
callo, kalo.
cama, lito.
camaleón, kameleono.
cámara, chambro.
camarada, kamarado.
camarera, chambristino.
camarero, (del papa) chambelano; (criado) chambrist(ul)o;
(de café) garsono.
camarín, kabineto.
camarón, kreveto.
camarote, kabino.
cambiar, (trocar una cosa por otra) kambiar; (mudar, variar,
alterar) chanjar.
cambio, kambio; chanjo.
camelia, kamelio.
camello, kamel(uI)o.
camilla, kamilo.
caminante, voyajanto.
caminar, marchar, voyajar.
camino, voyo; (de hierro) fer-voyo.
camisa, kamizo.
camiseta, kamizeto.
campamento, kamp-o, -ado; (lugar) -eyo.
campana, klosho.
campanario, klosh-turmo.
campanilla, klosheto.
campaña, (campo) ruro; (militar) kampanio.
campeón, championo.
campesino, rurano.
campiña, ruro, agro.
campo, agro.
canal, kanalo, konduktilo, tubo.
canalizar, kanal-igar, -izar.
canario, serino.
canasta, korbo.
canciller, kancelero.
canción, kansono.
candado, padloko.
candel-a, -ero, kandel-o, -iero.
candente, inkandecanta.
candidat-o, -ura, kandidat-o, -eso.
cándido, kandida.
candil, mikra lampo kun bek-brulilo.
candileja, lampiono.
candor, kandideso.
canela, cinam-o; (árbol) -iero.
cangrejo, kankro.
canilla, (anat.) tibio; (espita) barel-robineto; (de
máquina) bobino.
canino, (relativo al can) hundala; (diente) kanina.
canjear, kambiar.
canoa, kanoto.
canon, kanono.
canónico, kanonala.
canónigo, kanoniko.
canonizar, kanonizar.
cansancio, fatigo.
cansar, fatigar; tedar.
cantar, kantar; (un cantar) kansono.
cantárida, kantarido.
cántaro, krucho.
cantera, petro-mineyo.
cantero, petro-taliisto, quadro-taliisto.
cántico, kantiko.
cantidad, quant-eso, -o.
cantina, kantino.
cantinera, -o, kantinist-ino, -ulo.
canto, kant-o; (canto de una cosa) latero; (piedra)
stono.
cantón, kantono, cantor, kant-ero, -isto.
caña, kano.
cañada, valeto.
cañamazo, kanvaso.
cáñamo, kanabo.
cañamón, kanab-semino.
cañería, konduktilo; tubo, -aro.
cañón, kanono.
cañonazo, kanon-pafo.
caoba, mahagono.
capa, (prenda) mantelo; (capa de arena, etc.) strato;
(de pintura) indut-o, -uro.
capacidad, (cabida) kapaceso; (aptitud) kapableso, apteso,
habileso.
capataz, sub-mastro.
capaz, kapabla.
capellán, kapelestro.
capilla, kapelo.
capital, (relativo a la cabeza) kapala; (principal) chefa,
precipua; (ciudad) chef-urbo; (letra capital) mayuskulo;
(caudal) kapitalo.
capitalista, kapitaliero.
capitalizar, kapitaligar.
capitán, (de compañía, etc) kapitano; (de navío de guerra)
kapitano, komandanto (de navío de comercio) navestro.
capitanía, (jurisdicción) kapitan-io; (titulo) -eso.
capitel, kapitelo.
capitular, (pactar) kapitulacar; (fig.) cedar, transaktar;
(cabildo) kanonikala.
capítulo, (de libro) chapitro; (de canónigos)
kanonikaro.
capote, kapoto.
capricho, kaprico.
cápsula, (artillería, farmacia) kapsulo; (de botella)
kaloto.
captura, (acto) kapt-o, (objeto) -ajo.
capturar, kaptar.
capucha, kapuco.
capuchino, kapucino.
capullo, (del gusano de seda) kokono; (de flor)
burjono.
cara, (rostro) vizajo; (anverso) averso; (geometría)
edro; (superficie) surfaco.
carabin-a, -ero, karabino, -iero.
caracol, heliko.
carácter, (letra, signo) litero, signo, tipo; (moral)
karaktero.
característico, karakteriziva.
carambola, karambolo.
caramelo, karamelo.
caravana, karavano.
carbón, karbono.
carbonero, (fabricante) karbon-ifisto; (comerciante)
-vendisto; (barco carbonero) karbon-batelo.
cárcel, karcero.
carcelero, karcer-isto, -gardisto.
cardar, kardar.
cardenal, kardinalo.
cárdeno, violea.
cardinal, esencala, fundamentala; (número) nombro kardinala;
(punto) punto kardinala; (virtud) vertuo kardinala.
cardo, karduno.
carear, konfrontar.
carecer, indijar.
carestia, indijado (de nutrivi) chereso.
careta, maskilo.
carga, kargajo, portajo; (acción de cargar un arma) charjo; (lo
que contiene el arma) kargajo.
cargador, charj-isto, -ero; (instrumento) -ilo.
cargamento, (acción) charj-o, -ado; karg-o, -ado; (cosa)
kargajo.
cargar, charjar; (una cosa sobre otra) kargar.
caricatura, karikaturo.
caricia, karezo.
caridad, karitato.
caries, kario.
cariño, afekt-o, -eso; (amistad) afeciono.
caritativo, karitat-ema, -oza.
carmesí, karmezino.
carnal, karnala.
carne, karno.
carnero, mutono.
carniceria, karno-vendeyo; karnerio; (fig.) buch-ado;
(matadero) -erio.
carnicero, karno-manjanta; karn-avida; (el que vende carne)
karno-vendisto; (el que mata) buchisto.
carnívoro, karnivora.
caro, (de precio) chera; (en los otros sentidos) kara, -o,
-ulo, -ino.
carpeta, (tapete) talpiso; (cartera) portfolio.
carpintería, (oficio) karpent-ado; (establecimiento)
-erio.
carpintero, karpentisto.
carrera, (de correr) kurado; (profesión) kariero.
carreta, baskul-veturo.
carrete, bobino.
carretera, voyego.
carretero, (constructor) char-ifisto; (conductor) -isto,
-duktisto.
carril, sulko; (rail) relo.
carrillo, vango.
carro, charioto; (constelación) urso.
carroza, karoso.
carruaje, veturo.
carta, letro.
cartapacio, portfolio.
cartel, afisho.
cartera, portfolio; (de bolsillo) paperuyo.
cartero, letristo, letroportisto
cartilla, alfabet-libro.
cartón, kartono.
cartuchera, kartochuyo.
cartucho, kartocho.
cartulina, dina kartono.
casa, domo; (hogar doméstico) hemo.
casar, mariajar.
cascada, kaskado.
cáscara, shelo.
cascarón, ovo-shelo.
casco, (cráneo) kranio; (tiesto, casco) ruptopeco; (para
la cabeza) kasko; (tonel) barelo.
cascote, gipso-rezidui, eskombri.
casero, (amigo del hogar) hem-restema; (propietario)
propriet-anto, -ero.
casi, preske.
casillero, fak-armoro, fakmoblo.
casino, kazino.
caso, kazo.
caspa, squameto.
casta, raso.
castaña, kastano.
castaño, kastan-bruna, kastanea.
castellano, kastelestro.
castidad, chasteso.
castigar, punisar.
castillo, kastelo.
castor, kastoro.
castrar, kastrar.
casual, acidentala, eventuala, kazuala.
casulla, chazublo.
cataclismo, kataklismo.
catafalco, katafalko.
catálogo, katalogo.
cataplasma, kataplasmo.
catar, gustar.
catarata, aquo-falo; (gran cascada y enfermedad) katarakto.
catarro, kataro.
cátedra, katedro.
catedral, katedralo.
catedrático, docisto, profesoro.
categoría, kategorio, klaso.
categórico, (absoluto) absoluta; (filos.)
kategorika.
católico, (adj. y sust.) katolik-a, -o.
catorce, dek-e-quar.
caución, kauciono.
caucho, kauchuko.
caudal, kapitalo, richeso; (de un río) abundo, profundeso.
caudillo, chefo.
causa, kauzo; (judicial) afero, proceso.
causar, efektigar, produktar.
cautela, pre-sorgo, ruzemeso, prudenteso.
cauteri-zar, -o. kauterizar; -o.
cautiv-ar, ravisar, seduktar.
cautivo, ne-libera, kaptita.
cavar, kavigar, spadagar, exkavar.
caverna, kaverno.
cavidad, kavajo.
cavilar, reflektar.
caza, chas-o, -ado; (pieza cazada) vildo.
cazador, chas-isto, -ero.
cazar, chasar.
cazo, padeleto.
cazuela, kasrolo.
cebada, hordeo.
cebolla, onyono.
cebra, zebro.
cedazo, blutilo.
ceder, cedar.
cedro, cedro.
cédula, bilieto; (cédula pers.) identes-karto.
cegar, blind-igar, -eskar.
ceguera, blindeso.
ceja, brovo.
celaje, pre-signo.
celar, surveyar; (ocultar) celar.
celda, celulo.
celebrar, (una fiesta) celebrar; (alabar) laudegar.
célebre, famoza.
celebridad, (cualidad) fam-o, -ozeso; (persona) -ozo,
gloriozo.
celeridad, rapideso.
celeste, cielala; (azul celeste) ciel-blua; (bóveda
celeste) cielo-vulto.
célibe, (adj. y sust.) celiba, -o.
celo, zelo.
celosía, (sentimiento) jaluzeso; (de ventana)
jelozio.
celoso, jaluza; (que tiene celo para) zeloza.
célula, celulo.
cementerio, tombeyo.
cemento, cemento; (armado,) fero-cemento.
cen-a, -r, supe-o; -ar.
cenador, laubo.
cenefa, bordumo.
cenicero, cindruyo.
ceniza, cindro.
censo, censo.
censor, kritik-anto, -ero; (que ejerce la censura) censuristo;
(titulo oficial) censoro.
censura, (administrativa) censuro; (critica) kritiko.
censurar, censurar, kritikar.
centella, fulmino, cintilo.
centellear, cintilifar.
centena, cento (de).
centenario, (que tiene cien años) cent-yara; (aniversario)
centesma aniversario.
centeno, sekalo.
centígrado, centigrada.
centímetro, centimetro.
centinela, sentinelo.
central, centrala.
centro, centro; (de gravedad) baricentro.
ceñidor, zono-rimeno, zono-rubando.
ceñir, metar; zonizar.
cepa, trunko, vito-trunko.
cepillo, (de carpintero) raboto; (de dientes, cabeza, vestidos,
etc.) brosilo.
cepo, kaptilo.
cera, vaxo.
cerca, (vallado) klozilo; (próximo a) proxime,
cirkume.
cercanía, proximeso.
cercar, (cerrar) klozar, cirkum-klozar, inkluzar; (sitiar)
siejar.
cerciorar, certigar.
cerda, krino.
cereal, (adj. sust.) cereala, -o.
cerebro, cerebro.
ceremonia, ceremonio.
ceremonioso, ceremoniema, -oza.
cerería, vax-iferio, vaxovenderio.
cereza, cerizo; (color) cerizea.
cerilla, alumeto.
cero, zero.
cerradura, seruro.
cerrajería, (oficio) fer-labor-ado; (local) -erio.
cerrar, klozar.
cerril, (escabroso) abrupta; (hablando de un animal)
ne-amansita.
cerro, kolineto.
cerrojo, riglo,
certamen, konkurso.
certero, sekura, habila.
certificado, atesto, certigo; (postal) rekomendita.
certificar, certigar; postrekomendar.
cerveceria, (fábrica) bir-iferio; (lugar de bebida)
-erio.
cervecero, bir-ifisto, -vendisto.
cerveza, biro.
cerviz, nuko.
cesar, cesar.
cesión, cedo.
césped, gazono.
cesta, korbo.
cetro, ceptro.
chaflán, bizelo.
chal, shalo.
chaleco, jileto.
chalupa, shalupo.
chambelán, chambelano.
chambra, kamizolo.
champaña, champanio.
chancro, chankro.
chantaje, extors-o, -ado.
chantre, kantoro.
chapa, plako.
chapotear, barbotar.
chapucería, grosier-eso, -ajo.
chapuzar, plunjar.
chaqueta, vestio.
charco, flako.
charlar, babilar.
charlatán, (adj., sust) babil-era, -ero.
charnela, charniro.
charol, verniso.
chasquido, krak-o, -ado.
chato, plata; (persona) plat-naza.
cheque, cheko.
chico, (cosa pequeña) mikra; (muchacho) puero.
chillar, aboy(et)ar, kriar.
chimenea, kameno.
china, stono.
chinche, cimo.
chinela, pantoflo, shueto.
chiquero, porkeyo, porko-stablo.
chirriar, grincar.
chismoso, (adj. sust.) rakontem-a, -o.
chispa, cintilo; (inspiración) inspiro.
chispear, cintilifar.
chiste, espritajo.
chocar, (fis. y moral) shokar.
chocolate, chokolado.
chocolatera, chokoladpoto.
chocolatero, (fabricante) chokoladifisto; (comerciante)
chocolad(vend)isto.
chopo, poplo.
choque, shoko.
chorizo, sociseto.
chorrear, fluar.
chorrera, pluv-kanalo.
chorro, sprico; (de agua) aquo-sprico.
choza, kaban-eto. -acho.
chubasco, pluvego.
chuleta, kotleto.
chupar, sugar.
chusma, populacho.
chuzo, piquo.
cicatriz, cikatro.
cicatrizar, cikatr-izar, (cicatrizarse) -eskar.
ciclista, bicikl-isto, -ero.
cidra, cedrat-o.
cidro, cedrat-iero,
ciego, blind-a, -o.
cielo, cielo.
ciencia, (en general) savo, konoc-o, -ada; (las ciencias)
cienco.
científico, ciencala.
ciento, cent; (sust.) cento.
cierre, (acción) kloz-o, -ado; (instr.) kloz-ilo,
-aro.
cierto, certa.
ciervo, cervo.
cifra, cifro; (cantidad) nombro; (escritura secreta)
chifro; (cifra de negocios) afer-sumo.
cifrar, chifrar.
cigarra, cikado.
cigarrera, (petaca) sigaretuyo; (la que hace cigarillos)
cigarifistino.
cigarrillo, sigareto.
cigarro, sigaro.
cigüeña, cikonio.
cilindro, cilindro.
cima, somito, suprajo.
cimentar, fundamentizar.
cincel, skultilo, cizelo.
cincelar, cizelagar.
cinco, kin.
cincuenta, kinadek,
cinchar, gurto-ligar, gurtizar.
cinematógrafo, cinematografilo; (abreviado) cinemo.
cinta, rubando.
cintura, tayo.
ciprés, cipreso.
circo, cirko.
circuito, cirkuito.
circulación, cirkulado.
circular, cirkul-ar; (moverse en círculo) jirar; (hacer
circular) -igar; (sust.) cirkulero.
circulo, cirklo; (vulg.) rondo.
circunferencia, cirklo, cirklo-kurvo.
circunflejo, (acento), (adj. sust.) cirkonflex-a,
-o.
circunscribir, inkluzar, limitizar, restriktar; (geom.)
cirkumskribar.
circunscripción, (territorial) distrikto; (geom.)
cirkumskribo.
circunspección, cirkonspekteso.
circunstancia, cirkonstanco.
circunvalación, cirkonvalaciono.
cirio, cero.
ciruel-a,- o, prun-o, -iero.
cirugía, kirurgio.
cirujano, kirurgiisto.
cisne, cigna.
cita, (entrevista) rendevuo; (de un texto) cit-o,
-ajo.
citar, citar; (mencionar) mencionar; (requerir)
sumnar.
cítara, citaro.
ciudad, urbo.
ciudadano, civitano.
civil, (opuesto a militar, religioso, criminal) civil-a, -o;
(culto, cortés) polita.
civilización, (acción) civiliz-ado; (estado) -eso;
(intelect. y moral) kulturo.
clamar, advokar, implorar, klamar.
clamor, klamado; (clamor público) rumoro.
clandestino, celita, sekreta.
clara, (de huevo) albumeno.
claraboya, ajuroza klozilo.
clarear, klarigar, jorneskar.
claridad, (fis. y moral) klareso.
clarín, (inst.) klarion-o; (pers.) -ero, -isto.
clarinete, klarineto.
claro, klara.
clase, klaso.
clásico, klasika.
clasificar, klasifikar.
claustro, klostro.
cláusula, klauzo.
clausura, kloz-o, (monacal) -eso, inkluzeso.
clavar, klovagar.
clave, klefo.
clavel, dianto.
clavícula, klavikulo.
clavija, stifto.
clavo, klovo.
clemencia, klementeso, indulg-o, -emeso.
clemente, klementa, indulgema, pardonema.
clérigo, kleriko.
clero, klerikalo.
cliente, kliento.
clima, klimato; (fig. región) regiono.
climatología, klimatologio.
clínica, (sust. adj.) kliniko, -ala.
clisé, klishuro, stereotipuro.
cloaca, kloako.
club, klubo.
clueca, kover-ino, -antino.
coacción, koakt-o; (sufrida) -eso.
coadjutor, koadjutoro.
coadyuvar, kontributar, helpar.
coagular, koaguligar; (coagularse) koagular.
coalición, koalis-o, -uro.
coartada, alibio.
coartar, limitizar, restriktar.
coautor, kun-autoro, -laboranto.
cobarde, sen-kuraja.
cobertizo, hangaro.
cobijar, kovrar; (fig.) albergar.
cobrador, pekunio-kolektisto, -recevanto.
cobrar, recevar pekunio.
cobre, kupro.
cocear, kikar.
cocer, koquar; (al horno) bakar.
cocimiento, dekokt-o, -uro.
cocina, (local) koqu-eyo; (arte,) -arto; (alimentos)
-ajo, -ajaro.
cociner-o,-a, koquist(ul)o, koquistino.
coco, (fruto) kokos-o, (árbol) -iero.
cocodrilo, krokodilo.
coche, veturo; (de alquiler) flakro.
cochera, vetureyo, gareyo.
cochero, veturisto; (de coche de alquiler) flakristo.
cochinería, porkalajo, sordidajo; (palabra) senshama
parolo.
cochino, porko- (carne) -karno.
códice, antiqua manuskripto.
codiciar, deziregar.
codicilo, kodicilo.
código, kodexo; (fig.) legaro.
codo, kudo.
codorniz, qualio.
cofradía, kunfrataro.
cofre, kofro.
coger, (tomar) prenar; (agarrar) sizar; (cosechar)
koliar; (sorprender) surprizar.
cogollo, burjono.
cogote, nuko.
cohechar, subornar.
coherencia, koher -o, -emeso
cohete, fuzeo
cohibir, retenar, koaktar.
coincidencia, koincido.
coincidir, koincidar; (con otros) inter-koincidar.
cojear, klaudikar.
cojera, klaudik-o, -ado.
cojín, kuseno.
cojo, (adj. sust.) klaudikanta, -anto.
col, kaulo.
cola, (de animal. de vestido) kaudo; (de pegar) gluo;
(formar en cola) stacar en serlo.
colaborar, kunlaborar.
colación, kolaciono.
colador, filtrilo.
colar, filtrar; lesivar.
colcha, lit-kovrilo.
colchón, matraco.
colección, (acción) kolekto; (cosa) -ajo, -uro.
coleccionar, kolektar.
colectividad, ensemblo.
colector, kolektisto.
colega, kolego.
colegial, (adj. sust.) kolegi-ala, -ano.
colegio, kolegio.
cólera, iraco; (morbo) kolero.
colérico, iracema; (enfermo del cólera) kolerika.
colgadura, tapeto.
colgar, pendar.
cólico, koliko.
coliflor, flor-kaulo.
colina, kolino.
colisión, koliziono.
colmar, plenigar; (deseo) kontentigar, saturar.
colmena, abel-uyo, -korbo.
colmillo, kanina dento.
colmo, kolmo.
colocación, lokizo; (de una persona,) plasizo; (de dinero)
kolok-o, -ado; (en un empleo) employizo; (agencia de colocación)
employo-kontoro.
colocar, (en un lugar cualquiera) lokizar; (poner) pozar;
(en un empleo) employizar; (vender) vendar; (dinero)
kolokar.
colonia, kolonio.
colono, farmisto.
coloquio, dialogo, konfero, konverso.
color, koloro; (materia colorante) farbo.
colorado, reda.
colorar, kolorizar.
colosal, kolos-a, -ala, -atra.
columna, kolono; (sostén) apogilo; (de libro o
periódico) kolumno.
columnata, kolonaro.
collar, koliaro.
coma, komo; (medic.) komato.
comadre, bapto-matro; (parentesco) kun-matro; (fig.)
hominacho.
comadró-n, -a. akushist(ul)o, -ino.
comandante, (sust.) komandanto; (grado militar)
mayoro.
comandita, komandito; (sociedad en comandita) societo
komandilala.
comarca, lando, regiono.
combate, kombato.
combatiente, kombatanta, militanta.
combatir, kombatar.
combinación, kombin-o, -uro.
combustible, (adj. sust) kombustebl-a, -o.
combustión, kombust-o, -ado.
comedia, komedio.
comediante, komediisto; (actor, en general y también fig.)
aktoro.
comedor, (que come mucho) multo-manjero; (lugar para comer)
manjo-chambro.
comensal, (adj. sust.) kunvivant-a, -o; kun-gasto.
comentar, komentar.
comenzar, komencar.
comer, manjar.
comercial, komercala.
comerciante, (adj. sust.) komerc-anta, -isto.
comerciar, komercar.
comercio, komerco.
comestible, manjebl-a, -o.
cometa, kometo.
cometer, (hacer) facar, exekutar; (un error, un crimen)
erorar, kriminar; (un pecado) pekar; (un delito) deliktar.
cómico, (adj. sust.) komika, -o.
comida, dineo.
comillas, cito-hoketo.
comino, kumino.
comisario, (delegado temporal) komisito; (permanente)
komisario.
comisión, komis-o; (asamblea) -itaro; (tanto por ciento)
gelto; (casa de comisión) komision-firmo.
comité, komitato.
comitiva, sequantaro, eskorto.
como, (adv. atributivo, en calidad de, en tanto que, a título de)
kom; (comparación entre dos cosas) quale.
comodidad, komodeso; (a su comodidad) segun sua arbitrio.
cómodo, komoda.
compacto, kompakta.
compadecer, kompatar.
compadre, kun-patro.
compaginar, kun-pozar, juntar; (imprenta) paginigar.
compañero, kompano; (que acompaña) akompananto.
compañía, (industrial, comercial, militar) kompanio;
(sociedad) societo; (señorita de compañía) kompan-damzelo;
(marchar en compañía) marchar kune.
comparar, komparar.
comparecer, aparar, prizentar su.
compartimiento, disdono, distributo; (departamento) fako.
compás, kompaso.
compasión, kompato.
compatible, konciliebla.
compatriota, sam-patriano, sam-landano.
compendiar, abreviar, rezumar.
compensar, kompensar.
competencia, kompetenteso.
competer, resortisar.
competidor, konkursanto, kun-kandidato.
competir, rivalesar.
complacer, komplezar; (complacerse) delektesar.
complaciente, komplezanta, -ema.
complemento, komplemento.
completar, komplet-igar; (completarse) -eskar.
completo, kompleta.
complicación, kompliko, -eso, -uro.
complicar, komplik-ar; (complicarse) -esar.
cómplice, (adj. sust.) komplic-a, -o,
complicidad, kompliceso.
componer, kompozar; (impr.) kompostar.
comportamiento, konduto.
composición, (acción) kompoz-o, -ado; (estado) -eso;
(resultado) -uro; (imprenta) kompost -o, -ado, -uro.
compositor, koinpoz-isto, -ero; (impr.) kompostisto.
compra, (acción) kompro; (cosa) -ajo.
comprar, komprar.
comprender, komprenar; (contener) kontenar, inkluzar.
comprensión, komprenado; (lógica; contenido de una noción)
kontenajo.
comprimir, kompresar; (reprimir) represar, retenar.
comprobar, verifikar; (lóg., matem.) verigar.
comprometer, kompromisar.
compromiso, transakto, konvenciono, inter-konsento.
compuerta, shibro.
computar, kalkular, kontar.
comulgar, komuniar.
común, komuna; (vulgar) vulgara; (ordinario)
ordinara.
comunicar, komunikar.
comunidad, komuneso; (bienes) komunajo; (común, religiosa)
kongregaciono.
comunión, (unidad de fe) komuniono; (eucaristía)
komunio.
con, (prep.) kun; (adv.) kune.
concavidad, (cualidad) konkav-eso; (parte) -ajo.
cóncavo, konkava.
concebir, konceptar; (comprender) komprenar.
conceder, koncesar.
concejal, konsilisto komonala.
concentrar, koncentrar; (liquido) plu-densigar;
(concentrarse) koncentresar, plu-denseskar.
concéntrico, sam-centra.
concepción, koncept-o, -ado; (acción de concebir la hembra)
gravidesko.
concepto, koncept-o, -uro.
concertar, aranjar, kombinar, konvencionar; (concertarse)
inter-konsentar, konvencionar.
concesión, konces-o, -ajo; (publica) koncesiono.
conciencia, (psicol.) koncio; (moral) koncienco.
concierto, koncerto-peco.
conciliábulo, koncileto, konfero, komploto.
conciliar, konciliar.
conciudadano, sam-civitano, sam-statano, samurbano.
concluir, finar; (resolver) konkluzar, abutar; (una obra)
parfinar, kompletigar, perfektigar.
conclusión, konkluzo; (sacar una conclusión de algo) facar infero
de ulo.
concordar, konkordar; (varios entre sí) interkonkordar.
concordato, konkordato.
concordia, konkordo.
concreto, konkret-a, -ajo.
concurrencia, asistantaro, audantaro.
concurrir, asistar.
concurso, (competición) konkurso; (reunión) kunveno,
kunkuro; (ayuda) helpo, kunlaboro, partopreno.
concha, konko; (de teatro) sufleyo.
condado, komtio.
conde, -sa, komt-o, -ino.
condecoración, orden-izo; (insignia) -insigno.
condecorar, ordenizar.
condenar, kondamnar.
condensador, kondens-ilo; (electr.) -atoro.
condescender, komplezar (ad ulu), indulgar (ulo).
condición, kondiciono
condimentar, kondimentizar.
condiscípulo, kun-dicipulo, kun- lernanto.
condolerse, kompatar (ulu).
condonar, pardonar.
conducir, duktar, (guía) guidar; (dirigir) direktar;
(conducirse) kondutar.
conducta, konduto.
conducto, konduktilo; tub-o, -aro.
conductor, dukt-anto, -ero, -isto; (de tranvía, tren, etc.)
konduktoro, (adj. sust.) kondukt- iva, -ivo; (hilo conductor)
guidanta filo, guid-filo.
conejo, kuniklo.
conexión, konekt-o, -eso.
confeccionar, konfecionar.
confederación, federuro.
conferencia, (reunión) konfero; (curso) publika leciono,
diskurso; (dar una conferencia) diskursar.
conferir, grantar (ulo ad ulu).
confesar, (reconocer) konfesar; (hacer confesar algo a
alguien) konfesigar (ulu); (declarar su fe) profesar;
(confesarse) konfesar su (o konfesar sua peki).
confianza, fido; (persona de confianza) fidinda persono.
confiar, konfidar; (fiarse) fidar (ad ulu).
confidencia, konfidenco.
confidente, koflidencario.
configuración, figur-o, -aro, -izo.
confinar, limitizar (desterrar) exilar.
confirmar, konfirm-ar; (confirmarse) -esar.
confiscar, konfiskar.
confiter-ía, -o, (cosas) sukraj-i; -isto; (esfablecimiento)
-erio.
conflagración, flagrado.
conflicto, konflikto.
confluente, (adj. sust.) kunflu-anta, -eyo.
conformar, konformigar (ulo ad ulo); (dar una forma) formizar;
(conformarse) konform-igar su, -eskar.
conforme, konforma.
conformidad, konformeso.
confortable, komfortoza.
confrontar, konfrontar (ulo ad ulo).
confundir, (una cosa con otra) konfundar (ulo, ad, kun);
(mezclar) inter-mixar; (hacer confuso) konfuzigar.
confusión, (acción) konfuzigo, shamigo; (estado) konfuzeso,
inter-mixeso, desordino.
confuso, (fís. y moral) konfuza; (avergonzado)
shamoza.
congelar, konjelar, glaciigar, frostigar; (congelarse) konjelesar,
glacieskar, frostar.
congestión, konjestiono.
conglomerar, aglomerar; (conglomerarse) -esar.
congoja, angoro.
congratular, gratular (ulu, pri ulo).
congregación, kongregaciono.
congreso, kongreso; (diplomat.) konfero.
congruente, kongruanta.
cónico, (adj.) kon-a, -atra; (sust.) koniko.
conjeturar, konjektar.
conjugación, kunjug-o, -ado.
conjunción, (unión) uniono; (astron.) kun-junto;
(gramat.) konjunciono.
conjunto, kunjuntita, unionita.
conjuración, konspiro; (de espíritus) konjuro.
conmemoración, memor-igo, -ado.
conmigo, kun me.
conmina-r, -ción, minac-ar; -o.
conmoción, sukuso, shoko.
conmover, emoc-igar (ulu); (conmoverse) -eskar
conmutador, komutilo, interruptilo.
cono, kono; (cono truncado) kono-trunko.
conocer, konocar.
conque, fine, konkluze, laste, sume.
conquista, (acto) konquest-o; (cosa) -ajo.
conquistador, konquest-anta, -ema, -anto, -ero.
conquistar, konquestar.
consagrar, konsakrar; (hacer sagrado) sakrigar; (fig.)
sancionar, konfirmar.
consecuencia, konsequo.
conseguir, obtenar, atingar.
consejero, konsil-anto, -ero, -isto.
consejo, (acto) konsilo; (reunión) konsilantaro,
konsilistaro; (presidente del Consejo) prezidanto di la ministraro;
(consejo de guerra) militala konsilantaro, tribunalo.
consenti-r,-miento, konsent-ar; -o.
conserva, konservajo.
conservador, konserv-anto, -ero, -isto; (adj. sust., también
polit.) -ema, -emo.
conservar, konservar.
conservatorio, (adj) konserv-anta,-iva; (sust.)
konservatorio.
considerable, (digno de consideración) konsiderinda; (fig)
importanta, grava, granda
consideración, konsidero; (tomar en consideración) egardar (ulu,
ulo).
considerando, (sust.) motivizo; (adv.) konsiderante,
egardante.
considerar, konsiderar; (tener en consideración) egardar.
consigna, (acción) konsign-o; (lugar) -eyo; (de estación
de f. c.) depozeyo di bagaji; (orden milit.) impero,
instruciono.
consignatario, konsignario, depozario.
consigo, kun su.
consistencia, koher-o, -emeso; (sin consistencia) ne-koheranta,
ne-solida; (fig.) sen-baza, sen-funda.
consistir, konsistar (en, ek).
consocio, (kun) asociito.
consolar, -se, konsolacar; -cesar.
consolidar, -se, plusolid-igar; (financ.) konsolidar;
-eskar.
consonan-cia,-te, konsonanc-o; -a.
conspiración, konspir(ad)o; komploto.
constancia, konstanteso, permano, persistemeso; persever-o, -ado.
constar, konstatar.
consternación, konstern-o, -eso.
constipar, konstipar.
constitución, (también polít.) konstituc-o, -eso; (acción de
instituir) instituco; (fisiol.) konstituciono.
constituir, konstitucar.
construcción, konstrukt-o, -ado, -eso; (edificio)
konstrukturo.
construir, konstruktar; (también gramát.)
consulta, (también medic.) konsult(ad)o.
consumación, konsum-(ad)o; (objeto de consumación) -ajo; (de un
crimen)
exekuto.
consumar, parfinar, perfektigar, kompletigar.
consumir, konsumar; (por el fuego) kombustar; (consumirse)
konsumesar.
consunción, konsum-o, -eso; (medic.) deperiso.
contabilidad, kontado.
contacto, kontakto.
contador, (aparato) kont-ilo; (profesión) -(ad)isto.
contaduría, kontoro
contagiar, kontagiar.
contaminar, kontaminar.
contar, kontar; (calcular) kalkular.
contemplar, kontemplar.
contemporáneo, (adj. sust.) samtemp-ala, -ano; (historia)
nun-tempala.
contemporizar, temporisar.
contender, luktar, interluktar.
contener, kontenar; (retener) retenar.
contentar, kontentigar; (contentarse) saciesar (da ulo).
contestar, respondar.
contexto, kuntexto.
contienda, lukt(ad)o, disputo.
contigo, kun tu.
contiguo, kontigua (ad), apuda.
continencia, kontinenco.
continente, (adj.) kontinencoza; (sust.) kontinento.
contingencia, kontingent-eso, -ajo.
contingente, (adj.) kontingent-a; (sust. milit., financ.)
-o.
continuación, dur-ado, -igo; (resultado) prolonguro, sequantajo;
sequo.
continuo, (adj. sust.) kontinu-a, -o, -ajo.
contorno, cirkumajo.
contorsión, tordita gesto, tordita posturo.
contra, (prep. adv.) kontre; (a cambio de) po; (en
contigüidad) an.
contrabajo, (instr.) kontrabas-o; (persona) -isto.
contrabando, kontraband-o; (mercancia de contrabando) -ajo.
contracción, kontrakto.
contradecir, kontredicar.
contraer, paktar, asumar, kontraktar.
contrahecho, kontrafaktita; (deformado) deformita.
contralto, (voz, persona) kontralto.
contramaestre, (marina) sub-oficiro; (industria)
sub-mastro.
contraorden, kontre-impero.
contrapeso, kontre-pezajo.
contraproposición, kontre-propozo.
contrariar, kontreagar, jenar, chagrenigar.
contrariedad, kontre-eso, -dico; (plur.) tedeso, chagreni,
desagreablaji.
contrario, (adj.) kontre-a; (sust.) -ajo.
contrarrestar, repulsar, retro-pulsar, rezistar.
contrasentido, kontresenco.
contraseña, kontrol-eso, -ajo; (de teatro) kontrolbilieto.
contrastar, kontrastar; rezistar.
contraveneno, kontre-veneno.
contravenir, kontravencar.
contrayente, kontraktanto.
contribución, kontributo, -ajo; (impuesto) imposto.
contribuir, kontributar.
contribuyente, (adj. sust.) impost-ata, -ita, -ato, -ito.
controversia, kontroverso.
contumacia, kontumaceso.
conturbar, trublar.
contusión, kontuz-o, -uro.
convaleciente, (adj., sust.) konvalec-anta, -anto.
convencer, konvinkar.
conveniencia, konveno, deco.
convenio, konvenciono.
convenir, (ser conveniente) konvenar; (reconocer)
agnoskar.
convento, kuvento, monakeyo.
conversar, konversar.
conversión, (también financ.) konvert-o, -eso; (rnilitar)
konversiono; (lógica) inversigo.
convicción, konvinko.
convidar, invitar.
convocar, kunvokar.
convoy, (milit.) konvoyo; (tren) treno.
convulsión, konvulso.
conyugal, spozala, mariajala.
cónyuge, mariajita, spoz-ulo, -ino.
cooperar, (en sentido de sociedad cooperativa) kooperar;
(sentido general) kunlabor-ar, kontributar (ad).
coordinar, koordinar.
copa, kalico, kupo.
copia, (abundancia) abundo; (copia) kopi-o, -uro.
copiar, kopiar.
copioso, abundanta.
copla, kupleto, strofo.
copo, (vedija) floko; (de
nieve) nivo-floko.
copón, ciborio.
coquetería, koket-eso, -ajo.
coraje, kurajo.
coral, koralio.
coraza, kuraso.
corazón, kordio.
corbata, kravato.
corchete, agrafo.
corcho, (material) korko; (alcornoque) korko-querko.
cordel, kord(et)o.
cordero, agnelo.
cordial, kordiala.
cordialidad, kordialeso.
cordillera, montaro, monto-kateno.
cordón, (también de una orden) kordono; (tropas) kordono,
kateno.
cordura, sajeso.
corista, kor-ano, -isto.
corneta, korneto; (de llaves) volvo-korneto.
cornisa, kornico.
cornudo, kornoza; (refiriéndose al hombre) dupospozulo.
coro, koro; (de una iglesia) koreyo.
corola, korolo.
corona, (también de diente) krono.
coronar, kronizar.
coronel, kolonelo.
corporación, korporaciono.
corporal, (adj.) korpala; (sust.) korporalo.
corpulento, korpulenta.
corpus o corpus christi, Deo-festo.
corpúsculo, korpuskulo.
corral, pultreyo, ucel-korto.
correa, rimeno.
corrección, (cualidad) korekt-eso; (acto) -igo;
(resultado) -iguro.
corrector, korektig-isto, -ero.
corredera, kuliso.
corredizo, glit-nodo.
corredor, kur-anto, -ero, -isto; (de comercio)
komisionisto.
corregir, korektigar, emendar.
correlación, korelat(ad)o.
correligionario, samideano.
correo, posto.
correr, kurar.
correspondencia, korespond-o, -ado.
correspondiente, (adj., sust.) korespond-anta, -anto, -ero.
corretaje, kurtajo, kurtajo-taxo.
corriente, (adj.) kuranta; (escritura, agua) fluanta;
(año, mes) nuna.
corro, cirklo.
corroborar, konfirmar, fortigar.
corroer, korodar.
corrosivo, (adj. sust.) korod-iva, -ivo.
corrupción, (acto) korupt-o, -ado; (estado)
korupteso.
corruptible, koruptebla.
corsario, (persona) korsaro; (flavio) korsarnavo.
corsé, korseto.
corso, korsareso.
cortadura, (acción) tranch-o; sek-o; (resultado) -uro, uro;
(trozo cortado) -ajo.
cortante, (adj.) tranch-anta, -iva, -ema; (sust.)
tranch-ivo, -anto,
cortaplumas, posh-kulteleto.
cortar, (completamente) tranchar; (parcialmente) sekar;
(la palabra, el alumbrado, la comunicación) interruptar; (la retirada
al enemigo) klozar la retreto al enemiki.
corte, (adj.) akuta; (fig.) tranch-iva, -ema;
(sust.) akutajo, aristo; (residencia real) korto; (que se hace
a una mujer, a un grande) kurtez(ad)o; (de honor) honor-korto; (de
amor) amor-korto.
cortejo, kurtezo; (personas que van en cortejo) eskorto.
cortés, polit(eg)a.
cortesana, amoristino, amor-vendistino.
cortesano, (adj. sust.) kort-ana, -ala, -ano.
cortesía, polit(eg)eso.
corteza, (de árbol) kortico; (de frutas) shelo.
cortijo, mi-farmajo.
cortina, kurteno.
corto, kurta, timida.
corva, poplito.
corveta, (de caballo) salutflexo; kurbeto.
corvo, kurva.
corzo, kapreol(ul)o.
cosa, kozo.
cosecha, (acción) rekolto; (cosa) -ajo.
coser, sutar.
cosmopolita, (adj. sust.) kosmopolit-a, -o.
costa, (gasto) kusto; (orilla del mar) rivo; (región
costera) litoro.
costado, (anatom., milit.) flanko; (geom., arquit.)
latero.
costal, sako.
costar, kustar.
costilla, kosto.
costoso, kust-anta, -oza; chera.
costra, krusto.
costumbre, kustumo.
costura, (acción) sut-o, -ado; (hecha) suturo.
costurera, (en general) sutistino; (oficio)
taliorino.
cotejar, komparar.
cotidiano, omna-dia, singla-dia
cotiledón, kotiledono.
cotizar, suskriptar; kontributar.
coto, limitizita agro.
cotorra, perucho.
coyuntura, kunjunto, okaziono, cirkonstanco, konjunturo.
coz, kik-o, -ado.
cráneo, kranio.
craso, grasa; (ignorancia) gosiera ne-savo; (error)
ne-tolerebla eroro.
crater, kratero.
creación, (acción) kre(ad)o; (resultado) kreuro;
(conjunto de las criaturas) kreitaro.
creador, (adj. sust) kreanta, -inta, -anto, -into, -ero.
crear, krear; (producir) produktar; (fundar) fondar,
institucar.
crecer, kreskar.
creciente, krecento.
crecimiento, kresk(ad)o.
credencial, akredito-letro, fido-letro.
crédito, crédito.
credo, kredo, kredo-formulo, dogmataro.
credulidad, kredemeso.
creer, kredar; (tener una opinión) opinionar.
creíble, (persona,) kred-ebla, -inda; (cosa) -ebla.
crema, kremo; (gram.) tremao.
cremación, kremac(ad)o.
cremallera, dento-stango.
crepitar, krepit(ad)ar.
crepuscul-ar, -o, krepuskul-ala; -o.
crespón, krepo.
cresta, (pr. y fig.) kresto.
creta, kreto.
creyente, (adj. sust) kredanta, -anto, -ero.
cría, (acción) edukado; (niño o animal mientras se están
criando) alakt-ato,
-ito.
criado, (bien o mal criado) bone o male edukita; (sust.)
servist(ul)o.
criar, (producir) produktar; (lactar) alaktar.
criatura, kreintajo; infanto.
criba, kriblo.
crimen, krimino.
criminal, (adj.) krimin-ala; (sust.) -anto, -into, -ero,
-ozo.
criminalidad, kriminaro, -ozeso.
crin, krino.
crisis, krizo; (crisis nerviosa) nerv-atako.
crisol, kruzelo.
cristal, kristalo.
cristalino, (adj) kristalatra; (sust.) kristalino
(anat.)
cristianismo, kristanismo.
cristo, Kristo; (ante J. C.) ante Kristo (a. K.)
criterio, kriterio.
criticar, kritikar; (censurar) blamar.
crónica, (adj.) kronika; (sust.) kroniko.
cronista, kronik-isto,-ero.
cronología, kronologio.
cronómetro, kronometro.
croquis, skisuro.
crucero, (el que lleva la cruz) kruco-portisto; (arquit.)
transepto; (carp.) traverso; (mar.) kroz-navo, -ero.
crucificar, krucagar.
crucifijo, krucifixo.
crucifixión, krucago.
crudeza, (cual.) krud-eso; (cosa) -ajo; (en
palabras) shokanta vorto.
crueldad, (cual.) krueleso; (acto) -ajo.
crujir, krakar.
cruz, kruco.
cruzada, kruco-milito.
cruzar, krucumar; (colocar en cruz) krucigar; (marcar con una
cruz) krucizar.
cuaderno, kayero.
cuadra, kaval-eyo, -ostablo.
cuadrado, (adj. sust.) quadrat-a, -o.
cuadrante, (instr.) quadranto.
cuadrar, quadratigar.
cuadrilla, quadrilo.
cuadro, (cuadrado) quadrato; (pintura) pikturo;
(marco) kadro.
cuadrúpedo, (adj. sust.) quadriped-a, -o.
cuádruple, (adj.) quaropl-a; (sust.) -o.
cuajar, koaguligar; (cuajarse) koagular.
cual, qua.
cualidad, qualeso.
cualquiera, irga.
cuando, kande.
cuanto, quanta.
cuaresma, karesmo.
cuartel, kazerno.
cuarteta, quatreno.
cuarto, (aposento) chambro.
cuba, barelo.
cubierta, kovrilo, tegilo.
cubierto, (p. p. de cubrir) kovrita, tegita; (serv. de
mesa) manjilaro.
cubilete, gobleto.
cubo, sitelo; (de rueda de carruaje) nabo; (adj., sust.,
geom.) kub-a, -o; (aritm.)
tria potenco.
cubrir, kovrar; (envolviendo más o menos) tegar; (abrigar)
shirmar; (proteger) protektar; (cubrirse) kovrar sua kapo, metar
chapelo.
cucaracha, blato.
cuchara, kuliero.
cucharón, kulierego.
cuchilla, hako-kultelo.
cuchillero, (fabricante) kultel(if)isto; (comerciante)
kultel(vend)isto.
cuchillo, kultelo.
cuello, (tambien fig. de frasco, etc.) kolo; (de camisa)
kolumo.
cuenta, konto; (calculo) kalkulo.
cuento, rakonto.
cuerda, kordo.
cuerdo, saja,
racionoza.
cuerno, korno.
cuero, ledro.
cuerpo, korpo.
cuervo, korvo.
cuesta, rampo.
cuestión, questiono, problemo; (querella) disputo.
cuestionar, questionar, kontroversar.
cuestionario, questionaro.
cueva, kelero; (gruta) groto.
cuidado, sorg-o, -ado; (cualidad) sorgemeso.
cuidar, (tener cuidado de) sorgar; (un enfermo, un niño)
flegar.
culata, kroso.
culebra, kolubro.
culinario, koquart -ala; (arte culinario) -o.
culminante, kulmin-ala, -anta; (punto culminante) kulmin-punto.
culo, kulo, sedo.
culpa, kulpo.
culpabilidad, kulpozeso.
culpable, (adj., sust.) kulp-anta, -inta, -oza; -anto, -into,
-ozo.
cultivador, kultiv-isto, -ero.
cultivar, (también fig.. letras, arte, espíritu) kultivar.
culto, kulto; (que tiene cultura) kultivita.
cultura, kultiv-o, -ado, -eso.
cumbre, suprajo, somito.
cumplimentar, komplimentar; (felicitar) gratular.
cumplimiento, parfino, evento; komplimento.
cumplir, finar, realigar, perfektigar; (una promesa) satisfacer;
(un deber) exekutar.
cumulo, akumul-o, -ado, -ajo.
cuna, bersilo.
cuña, konio.
cuñad-a, -o, bo-fratulo, -ino.
cuota, quoto.
cupo, imposto, taxo; (número) koto.
cupón, kupono.
cúpula, kupolo.
cura, paroko, (acción de curar) remedi(ad)o, risanigo,
kuraco.
curable, (enfermedad) remediebla; (enfermo)
risanigebla.
curar, kuracar.
curativo, kuraciva, risanigiva.
curato, (dignidad) parokeso; (parroquia) parokio.
cureña, afusto.
curia, (papal) kurio.
curiosidad, (cualidad) kuriozeso; (cosa) vidindajo,
stranjajo, rarajo.
curioso, (pers. adj. sust.) kurioz-a, -o; (cosa)
remarkinda, vidinda, atencinda, stranja.
cursivo, (adj., sust. escritura) kursiv-a, -o.
curso, (enseñ., comercio, financ.) kurso; (del agua) fluo;
(de los acontecimientos) marcho, sucedo; (de los astros) irado,
jiro; (de una enfermedad) evoluciono.
curtir, tanagar.
curva, (adj. sust.) kurv-a,-o.
curvatura, (cualidad) kurv-eso; (acción) -igo;
(resultado) -iguro.
custodia, (acción) gard-o, -ado; (sagrario) ostensorio.
custodiar, gardar; (vigilar) surveyar.
cutáneo, pelala.
cutis, epidermo, pelo.
cuy-o, -a, di qua, di quo.
-
D
dable, facebla, posibla.
dádiva, donacajo.
dadivoso, jeneroza, donacema.
dado, lud-kubo.
dador, (adj., sust) don-ema; -anto, -ero, -emo; (portador)
portisto.
daga, dago.
dalia, «dahlia».
dama, siorino; (noble) siniorino; (de compañia) kompana
siorino; (de la corte) kortanino; (mujer casada o viuda y también en
el juego de damas y ajedrez) damo.
damasquinar, damaskinar.
danza, danso.
dañar, nocar.
daño, noc-o, -ado, domajo.
dar, donar; (hacer un regalo) donacar.
dardo, (también aguijón) dardo.
dársena, doko.
data, dato; (comercio) debito.
datar, datizar; (comercio) debitar; (datar de) evar
de.
dátil, datelo.
dato, informo, atest-o, -uro.
de, (pertenencia) di; (después de un pasivo o autor) da;
(amado de todos) amata da omni; (El Avaro de Moliere) La Avaro da
Molière; (título de nobleza y después de una palabra de cantidad, de)
Markezo de Beaufront, dekeduo de ovi; (asunto, materia) pri; (profesor
de física) profesoro pri fiziko; (objeto, fin) a(d); (el temor de
Dios) la timo a Deo; (causa) pro; (morir de hambre) mortar pro
hungro; (por medio de) per; (cargado de madera) charjita per
ligno.
deán, dekano.
debajo, sub, sube.
debatir, debatar, disputar.
debe, (parte de una cuenta corriente) debo; (total que
arroja) debajo.
deber, (tener la obligación de) devar; (ser forzado a)
mustar; (tener una deuda) debar; (con negación) darfar; (no se
debe mentir) on ne darfas mentiar, on devas ne mentiar.
débil, debila.
debilidad, debileso.
debilitar, debiligar.
decaer, dekadar.
decanato, dekaneso.
decano, dekano.
decapitar, kapo-tranchar, senkapigar.
decena, deko(de).
decente, dec-anta, -oza.
decepción, decept-o, -eso.
decidir, decidar; (prácticamente) rezolvar.
decir, dicar; (sust.) dic-o, -ajo.
decisión, decido; (de carácter) decidemeso.
decisivo, decidig-anta, -iva.
declamar, deklamar.
declaración, deklar-o. -ado.
declinar, deklinar; (decaer) dekadar; (rehusar)
refuzar.
decolorar, sen-kolorigar, (decolorarse) sen-koloreskar.
decomisar, konfiskar.
decoración, (acto) dekoro, -ado; (lo que decora)
-uro.
decorativo, dekor-iva, orniva; (artes decorativas)
dekor-arti.
decoro, konveno, decanta aspekto.
decrecer, des-kreskar.
decrépito, dekadanta, kaduka.
decretar, dekretar.
dedal, fingro-chapo, -shirmilo.
dédalo, labirinto.
dedicar, dedikar.
dedicatoria, dedik-o, -uro.
dedo, fingro.
deducir, deduktar; (disminuir) rabatar, sustracionar.
defecación, fekif(ad)o.
defecto, defek-to.
defender, defensar.
defensivo, defensiva.
defensor, defens -anto, -ero; (abogado) advokato.
deferencia, deferenco.
deficiencia, defekto.
deficiente, ne-kompleta.
déficit, deficito.
definición, defino.
definitivo, definitiva.
deformar, deformar.
deformidad, deform -eso, -uro.
defraudación, fraud-o, -ado.
defunción, morto.
degenerar, degenerar.
degollación, kapo-trancho. sen-kapigo.
degradar, (privar de un grado) degradar; (moral) abasar,
koruptar.
dehesa, pastureyo.
dejar, lasar; (dejar de residir en un sitio o población) livar;
(legar) irgacar.
delantal, avantalo.
delante, (por delante) avan; (en el tiempo) ante; (en
presencia de) koram.
delatar, denuncar.
delegar, delegar.
deleite, delekt-(ad)o, -eso.
deletrear, espelar; (por sílabas) silabigar.
delfín, (historia, zool.) delfin(ul)o.
delgado, tenua.
deliberadamente, sen-hezite, decideme, pre -intencite.
deliberar, deliberar.
delicadeza, delikateso.
delicia, delico.
delincuente, (adj., sust.) delikt-anta, -anto; -inta,
-into.
delinear, desegnar.
delinquir, deliktar.
delirar, delirar.
delito, delikto.
demanda, demando; (pregunta) questiono; (comercio)
komendo.
demandar, demandar, questionar.
demarcar, limitizar (ulo).
demás, (lo demás, lo otro, los otros, lo restante) cetera, cetero;
(además, por demás) ultre, pluse; (estar demás) ecesanta,
superflua.
demasiado, eces-anta, -iva.
demencia, dement-eso; (caer en demencia) -eskar.
demente, (adj.. sust) dement-a, -o.
demoler, demolisar.
demonio, (también fig.) diablo.
demora, tard-eso, -igo, -esko; (plazo) fristo.
demostrar, demonstrar (ulo).
demudar, chanjar, deformar; (demudarse) paleskar.
denigrar, denigrar, difamar.
denominar, nomizar.
denotar, indikar, notizar, signifikar.
densidad, denseso; (fís.) specifika pezo.
dentadura, dentaro.
dentellada, morduro.
dentera, agac-o, -eso.
dentición, (producción) dentifo; (resultado) dentaro,
-ifuro.
dentista, dentisto.
dentro, interne, en.
denuncia, denunco; (de un tratado) rupto-notifiko.
denunciar, denuncar.
deparar, prokurar, furnisar, grantar.
departamento, departmento.
departir, konversar.
dependencia, depend(ad)o.
depender, dependar (de).
dependiente, (adj.) dependanta; (empleado) employato,
komizo.
depilatorio, sen-piligiva.
deplorable, deplorinda.
deportar, deportar (ulu).
deporte, sporto.
deposición, (en justicia) atesto; (hacer una deposición)
fekifar.
depositar, depozar.
depositario, depozario.
depósito, (acto) depoz-o; (cosa) -ajo; (local)
-eyo.
depravación, korupt-o, -eso (di mori).
depreciación, min-valorigo, -esko.
depredar, spoliar.
depresión, depres-o, -eso, -uro.
depresivo, depres-anta, -iva.
depurar, purigar.
depurativo, (adj., sust.) purig-iva, -ivo.
derecha, dextra.
derecho, (tener un derecho) yuro; (estar derecho) rekta;
(al lado derecho) dextre; (ciencia del derecho)
yuro-cienco.
derivar, (alejar, apartar) deturnar; (desviar) deviacar;
(electr.) derivar; (gram.) derivar (de); (naveg.)
driftar.
derogar, derogar (de ulo).
derramar, dispersar, dissemar.
derredor, (al, en) cirkume.
derretir, fuzar; (derretirse) fuzesar.
derribar, demolisar, renversar; (sentido político)
subversar.
derrochar, disipar.
derrota, voy-o, -eto; (mar.) rumbo; (milit.) fugo,
vinkeso.
derruir, destruktar, demolisar.
desabrochar, desbutonagar, desakrochar, desagrafar.
desacatar, ne obediar, ne respektar.
desacierto, grosa eror-o, -ega.
desacreditar, deskreditizar, sen-kreditigar.
desacuerdo, deskonkordo, deskonsento; (mús.) desakordo.
desafiar, defiar.
desafinar, desakurdar.
desafortunado, desfortunoza.
desagradable, desagreabla.
desagradar, desplezar, desprizar.
desagradecido, ne-gratitudoza.
desagrado, desplezuro, deskontenteso.
desagravio, satisfaco.
desaguar, evakuar, sikigar.
desahogar, alejar; (desahogase) liberigar, expansar su.
desahuciar, deprenar omna espero a malado; (a un inquilino)
konjedar.
desaire, desprizo, insulto.
desalentar, senkurajigar.
desalmado, kruela, nehumana.
desalojar, chanjar, livar sua lojeyo; ekpulsar (ulo, de, ek).
desamortizar, desamortisar.
desamparar, abandonar.
desangrar, sangifar.
desanimar, senkuraj-igar; (desanimarse) -eskar.
desaparecer, desaparar; (hacer desaparecer) desaparigar.
desaplicado, ociera, indolenta.
desarmar, desarmizar, sen-armigar; (un navío) desequipar.
desarraigar, extirpar.
desarreglar, desordinar.
desarrollar, des-volvar; developar.
desarrugar, des-plisar.
desarticular, des-artikizar.
desasir, destensar, laxigar.
desasosiego, desquieteso, ne-tranquileso.
desastre, dizastro.
desatar, desligar.
desatención, des-afableso.
desatrancar,
des-stopar.
desautorizar, des-yurizar.
desavenencia, des-konkordo, deskonsento.
desayunarse, dejunetar.
desazonar, sen-saporigar, insipidigar; (fig.) enoyar, chagrenar,
tedesar.
desbordar, exter-fluar.
desbravador, dres-isto, -ero.
descabellado, stranja, baroka.
descabezar, kapo-tranchar, senkapigar; (el sueño) dormetar.
descalabrar, kapo-vundar.
descalabro, kontrea evento, incidento.
descalzar, sen-shuigar; des-shuizar; (descalzarse) desmetar sua
shui.
descalzo, nud-peda, sen-kalza.
descaminar, erorigar, deviacar, mis-duktar.
descamisado, ragiz-ita, -oza.
descansar, repozar; (estar echado,) jacar; (estar apoyado)
apogesar (sur), suportesar (da).
descargar, descharjar (ulu, ulo, de), (una carga) deskargar;
(de una deuda) quitigar; (de una acusación) absolvar; (un
golpe) aplikar frapo.
descarnar, deskarnizar; (descarnarse) senkarneskar,
magreskar.
descarriar, egarar.
descarrilar, ek-relirar; (hacer descarrilar) ek-religar.
descartar, eskartar.
descendencia, decend-o, -ado, -antaro.
descender, decensar (de); (de raza) decendar.
descendiente, (adj., sust.) decend-anta, -anto.
descentralizar, descentrizar, -aligar.
descerrajar, arachar, ruptar seruro.
descifrar, dechifrar.
desclavar, des-klovagar.
descolgar, des-pendar.
descolorar, sen-kolorigar.
descomponer, des-ordinar, des-kompozar.
descomposición, deskompoz-o, -ado, -eso; putr(ad)o.
descomunal, enorma, grandega, giganta, kolosa, sen-mezura.
desconcierto, dislok-o, -eso; perturb-o, -eso.
desconfianza, desfid-o, -emeso.
desconfiar, desfidar.
desconocer, mis-konocar, ne rikonocar.
desconsolar, afliktar, dezolar.
desconsuelo, aflikt(ad)o, dezol(ad)o.
descontar, rabatar, sustracionar; (comercio) diskontar.
descontento, ne-kontenta.
descorchar, des-stopar.
descorrer, faldar, tirar kurteno.
descortés, ne-polita, grosiera.
descortezar, des-korticizar, sen-korticigar.
descoser, des-sutar.
descrédito, des-kredito.
descreído, (adj., sust.) nekred-ema, -anta; -anto, -ero.
describir, deskriptar; (trazar) trasar.
descripción, deskript-o, -ada, -uro; (geom.) traso.
descuajar, des-koagular (ulo); (agric.) arachar la planti kun sua
radiki.
descuartizar, quarpecigar (ulu).
descubrir, deskovrar.
descuento, diskont(ad)o.
descuidar, neglijar, ne sorgar.
desde, de, de-pos, de-lore, de-pose, de kande.
desdén, des-priz(ad)o.
desdentado, sen-dentigita.
desdeñar, des-prizar.
desdicha, (estado) des-felic-eso; (suceso) -ajo,
desfortunajo.
desdichado, (que tiene desgracia) desfelic-a, -o; (pobre)
povr-a, -o; (que inspira piedad) kompatinda; (que tiene mala
suerte) mal-chancoza.
desdoblar, des-faldar.
desear, dezirar.
desecar, sik-igar; (desecarse) -eskar.
desechar, refuzar, repulsar, forjetar.
desembalar, des-pakigar.
desembarazar, des- embarasar, liberigar.
desembarcadero, (puerto) desembarkeyo; (estación)
ariveyo.
desembocadura, boko, enflueyo.
desembocar, (calle) abutar; (río) fluar (en).
desembolsar, spensar.
desempeñar, (ocupar una plaza,) okupar; (llenar un deber,
etc.) satisfacar; (una prenda, alhaja, etc.) desgajigar.
desencadenar, des-katenizar; (desencadenarse) furi(esk)ar.
desencajar, des-juntar, des-unionar; luxacar; (desencajarse)
alteresar.
desencallar, des-strandigar.
desencantar, des-sorcar, des-charmar; (fig.) deceptar.
desenfardar, des-pakigar.
desenfrenar, sen-bridigar.
desenganchar, des-akrochar.
desengañar, des-trompar.
desenlace, konkluzo, solvo; (fig.) fin-evento; rezulto.
desenmascarar, des-maskar; (fig.) des-kovrar, desvelizar.
desenredar, des-konfuzigar; (el hilo) des-intrikar;
(desenredarse) klareskar; des-intrikar su.
desenterrar, ek-terigar.
desenvoltura, alerteso, gracio; sen-jeneso.
desenvolver, desvolvar; (desenvolverse) desvolvesar.
deseo, deziro.
desertar, desertar.
desesperación, des-espero.
desestimar, des-estimar.
desfallecer, febleskar, esvanar.
desfavorable, des-favoroza.
desfigurar, deformar, des-formizar, sen-formigar; (desfigurarse)
deformesar.
desfiladero, defileo.
desfilar, defilar.
desflorar, (una planta) des-florizar; (un asunto)
des-freshigar; (una virgen) des-virgigar.
desgajar, arachar; (desgajarse) desligar su.
desgarrar, lacerar; (desgarrarse) laceresar.
desgastar, konsumar, domajar; (desgastarse) konsumesar,
domajesar.
desgobierno, des-ordino.
desgracia, (estado) desfeliceso; (sucedido) desfelicajo,
des-fortunajo.
desgraciado, desfelica, -o.
deshacer, des-facar.
desheredar, des-heredigar.
deshilvanar, des-imbastar.
deshinchar, des-inflar.
deshojar, (rama) sen-foliigar; (flor) sen-petaligar.
deshollinar, skrapar.
deshonesto, des-honesta, ne-decanta.
deshonor, des-honoro.
deshonrar, des-honorizar, sen-honorigar.
desidia, neglijo; nesorg-o, -ado, -emeso.
desierto, dezerta.
designar, indikar.
designio, intenco, projeto.
desigual, ne-egala.
desinfectar, des-infektar.
desinterés, sen-interesteso; neegois-mo, -teso.
desistir, renuncar.
desleal, des-loyala.
desleir, dilutar.
desliar, des-ligar, des-pakigar.
desligar, des-ligar.
deslindar, terminizar, limitizar.
desliz, glit-o, -ado.
deslizar, glitar (sur); glitigar (ulo, sur); insinuar (ulo, en);
(empujando) shovar.
deslucir, desbriligar, matidigar.
deslumbrar, dazlar; (fig. cegar) blindigar.
desmantelar, des-fortifikar; desgarnisar (ulo).
desmayar, senkuraj-igar, -eskar; (desmayarse) esvanar su.
desmejorar, domajar; (desmejorarse,) perdar la saneso, la beleso,
l’aspekto.
desmembrar, dis-partigar, dis-pecigar.
desmemoriado, obliviema.
desmentir, dementiar.
desmenuzar, pecetigar.
desmontar, des-muntar; demolisar.
desmoralizar, koruptar; (desmoralizarse) sen-kurajeskar.
desmoronar, kruligar; (desmoronarse) krular.
desnatar, sen-kremigar.
desnaturalizar, des-nacionaligar; alterar; (quim.)
denaturar.
desnudar, des-vestizar; (desnudarse) desmetar sua vesti,
desvestizar su.
desnudez, nudeso.
desobedecer, desobediar.
desocupar, desembarasar, evakuar.
desolación, dezoleso, chagreneso; devast-o, -eso.
desordenar, des-ardinar.
desorganizar, des-organizar; des-aranjar, dis-solvar.
desorientar, des-orientizar; (fig.) konfuzigar.
despacio, lente, tranquile; pokope.
despachar, expediar; (despedir) ekpulsar.
despacho, (acción) expedio; (local) kontoro;
(mensaje) depesho.
desparramar, (verter) varsar; (extender) extensar.
despechar, despitigar.
despedazar, dis-pecigar.
despedida, adio.
despedir, jetar, lansar; forjetar; konjedar, des-engajar;
(despedirse) adiar ulu.
despegar, des-glutinar; (despegarse) des-glutinesar.
despejar, desembarasar, liberigar; lasar spaco por ulu;
(despejarse) klarigar.
despensa, nutriv-armoro, -kajo.
desperdiciar, prodigar, disipar.
desperdicio, prodig-ado -emeso; reziduo.
desperdigar, des-ordinar, dispersar.
desperfecto, domaj-o, -eso.
despertador, vekiganta; (reloj) vekigilo.
despertar, vekigar; (fig.) ri-ecitar, ri-vivacigar;
(despertarse) vekar.
despierto, (part. pas. de despertar,) vekigita; (avisado,
vivo) alerta, vivaca.
desplegar, desfaldar, developar.
desplumar, desplumizar, senplumigar.
despoblación, despopuliz(ad)o.
despoblado, (adj., sust.) dezert-a, -o.
despojar, spoliar.