O Saviñao

Vizosas ribeiras do Miño.

 Outrora testemuñas da proliferación de mámoas e castros, de mosteiros e loitas irmandiñas, as terras do Saviñao receben a mornura do Miño en forma de vizosas ladeiras onde madurecen os Viños de Ribeira Sacra.

Parque artístico e natural.

 O Saviñao constitúe en si mesmo un auténtico museu arqueóloxico, á par que unha terra de sobranceira beleza natural. Das súas mais de 10 mámoas resulta de especial interese a de Abuime, considerada unha das maiores de Galicia. Pola súa banda, dos mais de 27 castros estrados polo concello son merecentes de visita os de Freán, Corbeixe e Vilatán.

 Os numerosos cursos fluviais baixan desde alturas superiores aos 600m cara ao Miño conformando pequenas ribeiras montañosas ideais para a pesca. Os coutos existentes nos ríos Sardiñeira e Saviñao son especialmente recomendados para esta práctica pola afamada calidade das suas troitas.

 Próxima á marxe esquerda do Sardiñeira, a parroquia de Xuvencos acolle a súa fermosa igrexa románica e a súa Torre, único resto dun castelo pertencente á familia dos Ulloa e derrubado durante as Guerras Irmandiñas. Sorte parella sufriu a Torre da Casa-forte da Candaira, na parroquia de Rebordaos. Próximas ás augas do Saviñao, érguense dúas xoias do esplendoroso románico galego: as igrexas de Seteventos e Marrube, ambas as dúas do século XII. A segunda conserva importantes pinturas goticas.

Terra de excelentes viños.

 No meandro que o Miño forma perto de Escairón o viño é a forma de vida. A paisaxe de sucalcos tinxidas polas cores da vide é particularmente atractiva nas ribeiras próximas a Diomondi. Aló existen varias adegas dedicadas á elaboración dun dos Viños da Ribeira Sacra, o chamado das Ribeiras do Miño. As súas variedades principais de uva branca son o Godello e o Alvariño, mentres que entre as de tinto destacan a Mencía ou a Garnacha entre outras.

 Xa na Idade Media, os frades dos mosteiros de Diomondi e o desaparecido de San Agostiño, na parroquia da Cova, estaban dedicados á elaboración destes excelentes viños e ao seu comercio fluvial entre os mosteiros e as povoacións ribeireñas. Hoxe en día, cunha Denominación de Orixe recentemente creada, albíscase un  futuro prometedor para os cada día mais prestixiados viños da RibeiraSacra.

Terra de mosteiros da Rivoyra Sacrata.

O antigo mosteiro de San Vitorio de Ribas de Miño, do que tan só se conserva a súa igrexa románica, aparece estreitamente ligado ao eremitorio e ao castro situados nas súas proximidades. Pola súa banda, o de Santo Estevo de Ribas de Miño, ainda mostra orgulloso a súa esplendorosa igrexa románica, cuxo pórtico e rosetón teñen sido atribuidos ao propio Mestre Mateo, autor do Pórtico da gloria da Catedral de Compostela.

Seguindo o curso do Miño cara Diomondi, atopamos o antigo Mosteiro de San Pelaio de Diomondi, que fora en tempos un dos mais relevantes da 'Rivoyra Sacrata'. A súa primeira noticia data do ano 954 e foi consagrado ao xoven mártire galego Pelaio, sobriño do Bispo de Tui. Tras a súa decapitacion en Córdoba, os restos do mozo foron conservados como reliquias, chegando a noticia do martirio ás letras da benedictina alemana Roswitha.